Των Αγίων Μαρτύρων ΜΗΝΑ του Καλλικελάδου, ΕΡΜΟΓΕΝΟΥΣ και ΕΥΓΡΑΦΟΥ.

Τη Ι΄ (10^η) του αυτού μηνός μνήμη των Αγίων Μαρτύρων ΜΗΝΑ του Καλλικελάδου, ΕΡΜΟΓΕΝΟΥΣ και ΕΥΓΡΑΦΟΥ.                                                                 

Μηνάς, Ερμογένης και Εύγραφος οι Άγιοι Μάρτυρες ήσαν κατά τους χρόνους του βασιλέως Μαξιμίνου του εν τη Ανατολή βασιλεύσαντος κατά τα έτη τζ΄ - τιγ΄ (307-313), ετύγχανον δε ούτοι εκ των πρώτων αρχόντων του παλατίου αυτού. Κατά την ιδίαν αυτήν εποχήν, εκτός του Μαξιμίνου, εβασίλευον και άλλοι βασιλείς, οίτινες είχον διαδεχθή τους αιμοχαρείς τυράννους, το ζεύγος του διαβόλου, τον Διοκλητιανόν, λέγω, και τον Μαξιμιανόν, ήσαν δε αυτοί οι Κωνστάντιος ο Χλωρός πρώτον (+306) και υιός του Κωνσταντίνος κατόπιν εις τα δυτικώτατα  μέρη της Αυτοκρατορίας, ο Μαξέντιος εις την Ρώμην, ο Μαξιμιανός Γαλέριος εις την Ελληνικήν χερσόνησον με έδραν την Θεσσαλονίκην και άλλοι τινές ενδιάμεσοι, καθώς και ο Μαξιμίνος εις την Ανατολήν, περί του οποίου προείπομεν. Ούτος λοιπόν εκίνησε κατά των Χριστιανών διωγμόν φοβερώτατον και ήτο μεγάλη ταραχή και σύγχυσις εις όλην την Ανατολήν· επειδή ο ασεβέστατος αυτός βασιλεύς ηγωνίζετο να εξαλείψη την Πίστιν του Δεσπότου Χριστού και να στερεώση την απάτην των προπατόρων του, ήτοι να προσκυνώνται τα είδωλα εις όλην την επαρχίαν του, μη γνωρίζων ο μωρός και ασύνετος, ότι όσον κανείς αντιμάχεται κατά της αληθείας, επί τοσούτον αύτη στερεούται, καθώς ο Χριστός μάς υπεσχέθη ειπών ότι η Εκκλησία αυτού θέλει είναι ακαταγώνιστος και ανίκητος και ότι «πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματθ. ιστ: 18). Όσον λοιπόν αυτός επολέμει και εμάχετο την ευσέβειαν επί τοσούτον αύτη εστερεούτο.

Του Οσίου ΣΤΕΦΑΝΟΥ του νεολαμπούς

Τη αυτή ημέρα μνήμη του Οσίου Πατρός ημών ΣΤΕΦΑΝΟΥ του νεολαμπούς του εν τω Αγίω Αντίπα κειμένου.                                                                                               

Στέφανος ο νεοφανής αστήρ ήκμασε κατά τους χρόνους Θεοφίλου του Εικονομάχου, εν έτει ωκθ΄ (829), γέννημα και θρέμμα υπάρχων της Κωνσταντινουπόλεως. Οι γονείς του ωνομάζοντο Ζαχαρίας και Θεοφανώ, εστολισμένοι με πάσαν αρετήν και σύνεσιν και κατοικούντες εις τον τόπον του εν Κωνσταντινουπόλει καλουμένου Ζεύγματος, όχι μακράν της Εκκλησίας του θείου Πρωτομάρτυρος και Αρχιδιακόνου Στεφάνου.                                                                        

Όταν η μήτηρ του Αγίου εκυοφόρει τούτον απείχεν από του να τρώγη παχέα φαγητά, κρέας δηλαδή και άλλα λιπαρά και ηρκείτο εις μόνον τον άρτον, το ύδωρ και τα λάχανα, έως ου εγέννησεν αυτόν. Όταν δε εγεννήθη, ω του θαύματος! εφάνη εις τα στήθη του σταυρός φωτοειδής και περικαλλέστατος· τούτο δε ήτο μέγιστον σημείον της σταυρώσεως και αποστροφής, την οποίαν έμελλε να έχη ο Άγιος εις τα του κόσμου πράγματα. Επειδή δε ετυλίχθη εις τα βρεφικά σπάργανα, ήτο ανάγκη και να θηλάζη κατά τους νόμους της φύσεως· ο Άγιος όμως ούτος εφάνη ανώτερος των νόμων της φύσεως, επειδή όταν η μήτηρ του έτρωγε φαγητόν περισσότερον και εχόρταινε, τότε αυτός ουδέ να εγγίση ήθελε τον μαστόν της και πολλάκις έμεινεν αθήλαστος δύο ή τρεις ημέρας, εξακολουθούντος του κόρου της μητρός του, διότι ήτο ανάγκη να εγκρατεύηται η μήτηρ, ίνα θρέψη τον τοιούτον χαριτόβρυτον υιόν. Όθεν εκ της αιτίας ταύτης έκπληξις ομού και θλίψις κατελάμβανε τους φίλους και συγγενείς του παιδός. Είτα βαπτίζεται ο Άγιος, λύεται από τα βρεφικά σπάργανα, αποκόπτει το γάλα και ολίγον κατ΄ ολίγον αναπτύσσεται· αφού δε έφθασεν εις ηλικίαν δεκτικήν μαθήσεως πέμπεται εις παιδαγωγόν προς εκμάθησιν των ιερών γραμμάτων, τα οποία προθύμως εμάνθανε και ήτο υποτασσόμενος εις τους γονείς του. Όταν δε ο θεομισής Θεόφιλος απέθανε, ευθύς, θεία ευδοκία, ανεβιβάσθη εις τον πατριαρχικόν θρόνον της Κωνσταντινουπόλεως ο Άγιος Μεθόδιος. Τότε λοιπόν και τίμιος Ζαχαρίας, ο πατήρ του Αγίου τούτου Στεφάνου, εχειροτονήθη Πρεσβύτερος και συνηριθμήθη εις τον Κλήρον της Μεγάλης Εκκλησίας. Κατ΄ εκείνον δε τον καιρόν και ο υιός του ούτος, ο θείος Στέφανος, εκουρεύθη την κόμην και έγινε και αυτός Κληρικός, ήτοι Αναγνώστης· όσον δε συνεχώς ο πατήρ του επορεύετο εις την Εκκλησίαν, δεν έλειπεν από του να τον ακολουθή και ο θείος Στέφανος. Κατά δε το δέκατον όγδοον έτος του Αγίου αποθνήσκει ο πατήρ του Ζαχαρίας· όθεν ευκαιρίας τυχών ο σεπτός Στέφανος, έκλεισεν εαυτόν εντός του ευκτηρίου οίκου του Αγίου κορυφαίου Πέτρου και εκεί μένων πάντοτε ηγρύπνει και προσηύχετο, αρκούμενος εις μόνην την τροφήν των λαχάνων.                                                            

Ενώ λοιπόν ούτως επολιτεύετο ο Όσιος, φαίνεται νύκτα τινά εις αυτόν ο θείος Πέτρος, ο του Κυρίου Απόστολος, και του λέγει· «Ειρήνη σοι, τέκνον· καλή είναι αύτη η αρχή της προθυμίας σου, ο Κύριος να σε ενδυναμώση». Έπειτα μετά τρία έτη φαίνεται εις αυτόν και ο θείος Ιερομάρτυς Αντίπας και του λέγει· «Ειρήνη σοι, τέκνον, ψάλλε μοι και δεν θέλω σε εγκαταλείψει». Έκτοτε λοιπόν επεδόθη εις περισσοτέραν προσευχήν και νηστείαν ο Άγιος τρώγων άπαξ ή δις της εβδομάδος εκ της συνήθους τροφής, ήτις ήτο κραμβολάχανον ανάλατον. Ούτω πως καθαρίσας εαυτόν ο αοίδιμος, ηξιώθη και της χειροτονίας του Πρεσβυτέρου, πλείστα δε όσα θαύματα ενήργει.                                                      

Κατά δε το δωδέκατον έτος της βασιλείας του ευσεβούς βασιλέως Βασιλείου του Μακεδόνος και τεσσαρακοστόν της του Αγίου ηλικίας, ήτοι εν έτει ωοθ΄ (879), έγινε σεισμός μέγας εις την Κωνσταντινούπολιν, εκ του οποίου εσχίσθη καθ΄ όλα τα μέρη ο Ναός του Αγίου Αντίπα. Όθεν εκείθεν εξελθών ο Όσιος, εισήλθεν εντός λάκκου ομοιάζοντος τάφου και εκεί διέτριψε δώδεκα έτη, δια κλίνην έχων σανίδα, εστρωμένην με σάκκον τρίχινον και επ΄ αυτής εκοιμάτο· ως εκ της πολλήςδε υγρασίας του τόπου, εφθάρησαν και κατέπεσον αι τρίχες της κεφαλής και των γενείων του, εξησθένησαν οι οδόντες του και όλον σχεδόν το σώμα του παρελύθη. Αναγκασθείς λοιπόν εξήλθεν εκ του λάκκου όλος νενεκρωμένος. Έπειτα ενδυθείς το θείον και Αγγελικόν Σχήμα των Μοναχών, έδειξε μεγαλυτέραν και υπεράνθρωπον άσκησιν· διότι όταν ελειτούργει, εις τας Δεσποτικάς μόνον εορτάς, ελάμβανε μετά την απόλυσιν της λειτουργίας εν ξηρόν σύκον και το στόμα του έπλυνε με ολίγον ύδωρ και εις αυτά μόνον ηρκείτο ο τρισμακάριστος· με τοιούτους επιπόνους και τραχείς αγώνας της ασκήσεως διήλθεν ο ουρανοπολίτης ούτος Πατήρ ημών Στέφανος πεντήκοντα ολόκληρα έτη· κατά δε το εβδομηκοστόν τρίτον έτος του βίου του, ή μάλλον ειπείν, της νεκρώσεώς του, παρέθετο την μακαρίαν αυτού ψυχήν εις χείρας Θεού. 

Η αγία Προφήτις Άννα

Τη αυτή ημέρα μνήμη της Αγίας Προφήτιδος ΑΝΝΗΣ της μητρός Σαμουήλ του Προφήτου.                                                                                                                          

Άννα η μακαρία αύτη Προφήτις ήτο από την πόλιν Αρμαθαίμ, εκ του όρους Εφραίμ. Λαβούσα δε άνδρα από την φυλήν του Λευϊ, ονομαζόμενον Ελκανά, δεν εγέννα παιδίον, ούσα στείρα. Ο δε σύζυγος αυτής έλαβε και άλλην γυναίκα, Φεννάναν ονομαζομένην, ήτις ήτο αντίζηλος της Άννης και ετεκνογόνει με αυτήν και ηυφραίνετο πάντοτε ονειδίζων την Άνναν (ως να μη ήρκει η θλίψις, την οποίαν εδοκίμαζεν η μακαρία δια την ατεκνίαν της). Αύτη λοιπόν, επειδή ωνειδίζετο, τόσον υπό του ανδρός της, όσον και υπό της αντιζήλου της Φεννάνης και υφ΄ όλων προσέτι των συγγενών και φίλων, τούτου ένεκα παρεκάλει κατά πολλά τον Θεόν η αοίδιμος να λυθή η στείρωσίς της και να τεκνοποιήση. Παρ΄ όλας όμως τας παρακλήσεις της ταύτας ουδέν κατώρθωνε, μολονότι ετήρει αόκνως τας εντολάς του Κυρίου, τας υπό του Νόμου διοριζομένας. Διότι πράγματι αυτό συμβαίνει εις τους Αγίους, οι οποίοι μετά την πολλήν αυτών βίαν εις την οποίαν καθυποβάλλονται λαμβάνουν παρά του Κυρίου τα αιτήματά των. Πορευθείσα δε ποτε μετά του συζύγου της εις την Σηλώμ, ένθα ήτο η Κιβωτός και η Σκηνή του Θεού Παντοκράτορος, ίνα προσφέρη θυσίας δια χειρός του ιερέως Ηλί, έλαβε μίαν μόνην μερίδα από τας θυσίας, άτε μη έχουσα παιδίον· η δε Φεννάνα έλαβε δύο μερίδας, επειδή είχε τέκνα. Όθεν δια τούτο ελυπήθη μεν, δεν περιέπεσεν όμως εις απόγνωσιν ουδέ εκάλυψεν η εντροπή το πρόσωπόν της, αλλά καλάς μάλλον ελπίδας έχουσα, τι πράττει; Αφήκε μεν τον άνδρα της να απέλθη εις τα ίδια, αυτή δε έμεινε μόνη εις τον οίκον Κυρίου. Πίπτουσα δε εις το έδαφος και κλαίουσα, ούτω προσηύξατο· «Κύριε ο Θεός των Πατέρων μου, εάν επιβλέπων επιβλέψης επί την ταπείνωσιν της δούλης σου, μνησθής εμού και μοι δώσης καρπόν κοιλίας, θέλω δώσει αυτόν εις Σε όπως σε υπηρετή όλας τας ημέρας της ζωής του» (Α΄ Βασιλ. α: 11). Τι εποίησε λοιπόν ο Θεός; παρήκουσε της δεήσεώς της; Μη γένοιτο! Αλλ΄ επειδή είδεν αυτήν, ότι δεν εχωρίζετο από της Σκηνής Του και προσηύχετο πάντοτε και έκλαιε με θερμά δάκρυα, όχι μόνον υπεσχέθη να δώση εις αυτήν καρπόν κοιλίας, αλλά και το όνομα προείπε του μέλλοντος να γεννηθή υιού της. Διότι είπε προς αυτήν Ηλί ο ιερεύς· «Πορεύου εις ειρήνην, ο Θεός Ισραήλ δώη σοι παν αίτημά σου, ο ητήσω παρ΄ αυτού» (Α΄ Βασιλ. α: 17). Ούτος δε ο λόγος δεν δηλοί άλλο ή το όνομα του Σαμουήλ· διότι Σαμουήλ Θεαίτητος ερμηνεύεται, ήτοι παρά Θεού αιτηθείς. Όθεν λαβούσα η αοίδιμος Άννα την πληροφορίαν ταύτην παρά Θεού, κατέβαινεν εκ της Σκηνής του Θεού ευφραινομένη και χορεύουσα. Και λοιπόν συλλαβούσα, εγέννησε Σαμουήλ τον Προφήτην, απογαλακτισθέντα δε, έλαβεν αυτόν η φιλόθεος μήτηρ και ανέβη εις την Σηλώμ, ένθα προσπίπτουσα εις τον Θεόν, απέδιδεν εις αυτόν τας ευχαριστίας και εδόξαζε το όνομά του το Άγιον. Ο δε ιερεύς Ηλί ηυλόγησεν αυτήν και τον άνδρα της, λέγων· Είθε να σοι δώση ο Κύριος έτερον καρπόν κοιλίας, αντί Σαμουήλ του υιού σου. «Αποτίσαι σοι Κύριος σπέρμα εκ της γυναικός ταύτης, αντί του χρέους, ου έχρησας τω Κυρίω» (Α΄ Βασιλ. β: 20).             Λαβούσα λοιπόν η Άννα τον Σαμουήλ νήπιον έτι κατέβη εις τον οίκον της. όταν δε το παιδίον εμεγάλωσε ολίγον, έλαβε τούτον εκ της χειρός και έφερεν εις τον ναόν και προσευχηθείσα εις τον Θεόν, παρέδωκεν αυτόν εις χείρας Ηλί του ιερέως· κατεσκεύασε δε εις αυτόν και «Εφούδ βαρ, και διπλοϊδα μικράν» (Α΄ Βασιλ. β: 18-19) και βλέπουσα τούτον, ότι ελειτούργει και υπηρέτει εις τον Θεόν έμπροσθεν του Ηλί, έχαιρε καθ΄ υπερβολήν. Εγέννησε δε ακόμη τρεις υιούς και τρεις θυγατέρας και ελθούσα εις το ιερόν προσέπεσεν εις τον Κύριον ευχαριστούσα· ανεγερθείσα δε είπε την ωδήν· «Εστερεώθη η καρδία μου εν Κυρίω, υψώθη κέρας μου εν Θεώ μου· επλατύνθη επ΄ εχθρούς μου το στόμα μου, ηυφράνθην εν σωτηρία σου…» (Α΄ Βασιλ. β: 1) και τα λοιπά της ωδής όλης εμελώδησε λόγια. Καθό δε Προφήτις και Προφήτου μήτηρ έλεγε προφητεύουσα, «ότι στείρα έτεκεν επτά και η πολλή εν τέκνοις ησθένησε» (Α΄ Βασιλ. β:5)· διότι αύτη μεν έχαιρε δια τα επτά τέκνα της, η δε Φεννάνα η αντίζηλός της πέντε τέκνα έχουσα ή και ολιγώτερα και αποστειρωθείσα πλέον δεν εγέννα. Η αοίδιμος λοιπόν Άννα μείνασα εις την παρούσαν ζωήν αρκετά έτη και ευχαριστούσα πάντοτε τον Θεόν και προφητεύουσα απήλθε προς Κύριον. 

H Σύλληψις της Αγίας ΑΝΝΗΣ

Τη Θ΄ (9^η) του αυτού μηνός η Σύλληψις της Αγίας ΑΝΝΗΣ μητρός της Υπεραγίας Θεοτόκου.                                                                                                                    

Ιωακείμ και Άννα οι θείοι γεννήτορες της Θεοτόκου λυπούμενοι δια την ατεκνία αυτών ανεχώρησαν ο μεν Ιωακείμ εις το όρος, η δε Άννα εις περιβόλιον, ένθα αμφότεροι προσηύχοντο δια να χαρίση εις αυτούς καρπόν κοιλίας ο Κύριος. Ο δε Πανάγαθος Θεός, θέλων να ετοιμάση δι΄ εαυτόν Ναόν ζώντα και οίκον Άγιον ίνα κατοικήση, απέστειλεν εις τούτους, εκ των οποίων ηυδόκησε να γεννηθή η κατά σάρκα μήτηρ αυτού, τον Άγγελόν του περί του οποίου λέγουσιν ότι ήτο ο Γαβριήλ. Τούτον δε αποστείλας προανήγγειλεν ότι θέλει συλλάβει η στείρα και γηραιά Άννα, ίνα με την σύλληψιν της στείρας βεβαιώση την εκ της Παναγίας Παρθένου ιδικήν Του άσπορον Σύλληψιν και άφθορον Γέννησιν.                                     

Συνελήφθη λοιπόν η Παναγία Θεοτόκος και Παρθένος Μαρία εν τη κοιλία της Άννης εκ σπέρματος του Ιωακείμ και εγεννήθη, όχι καθώς λέγουσί τινες επτά μηνών ή χωρίς ανδρός, άπαγε! Αλλ΄ εννέα τελείων μηνών και εκ συναφείας ανδρός, πλην εξ επαγγελίας και Αγγέλου προρρήσεως και υπέρ τους νόμους της φύσεως, τόσον δια το άγονον της Άννης, όσον και δια το γηραλέον αυτής, διότι μόνος ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός συνελήφθη χωρίς συνάφειαν ανδρός και χωρίς σποράν εκ της Αγίας Παρθένου Μαρίας, απορρήτως και ανερμηνεύτως, καθώς ηξεύρει μόνος αυτός· και επειδή ήτο τέλειος Θεός, δια τούτο και όλα τα της κατά Σάρκα Αυτού οικονομίας προσέλαβε τέλεια, καθώς και την των ανθρώπων φύσιν τελείαν Αυτός εδημιούργησε και έπλασεν απ΄ αρχής κατά την δημιουργίαν του κόσμου.                                                                    

Ταύτην λοιπόν την Σύλληψιν της Υπεραγίας Θεοτόκου πανηγυρίζομεν σήμερον, προς μνήμην των θείων χρησμών και χαροποιών αγγελιών, των δοθεισών υπό Αγγέλου εις τους Δικαίους Θεοπροπάτορας περί συλλήψεως της Αγνής Θεομήτορος. Διότι τούτους τους δια λόγων χρησμούς του Αγγέλου έργα και πράγματα ποιών ο εκ του μηδενός υποστήσας τα πάντα Θεός, εκίνησε την στειρεύουσαν και γηραλέαν μήτραν της Άννης εις καρποφορίαν· και την διανύσασαν την ζωήν της με ατεκνίαν, ταύτην παραδόξως παιδοτόκον μητέρα εργάζεται σήμερον και χαρίζει εις τους Δικαίους άξιον καρπόν τής αυτών αιτήσεως, διότι ηυδόκησεν, ώστε οι σώφρονες γονείς να γεννήσωσι θυγατέρα την προ των αιώνων προορισθείσαν και εκλεχθείσαν εκ πασών των γενεών, από της οποίας Αυτός να γεννηθή έμελλεν. Η δε Σύναξις αυτών τελείται εν τω σεβασμίω Οίκω της Θεοτόκου, τω όντι εν τοις Ευοράνοις παρά την αγιωτάτην Μεγάλην Εκκλησίαν. 

Του Οσίου ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ Επισκόπου Κύπρου.

Τη αυτή ημέρα μνήμη του Οσίου Πατρός ημών ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ Επισκόπου Κύπρου.                                                                                                                               

Σωφρόνιος ο Όσιος Πατήρ ημών κατήγετο από την μεγάλην νήσον Κύπρον, υιός Χριστιανών και ευλαβών γονέων· ήτο δε πολυμαθής δια την ευφυϊαν του. Αναγινώσκων δε και μελετών νυχθημερόν τας θείας Γραφάς και τους λόγους του Κυρίου, τόσον έγινεν ευλαβής και ενάρετος, ώστε ηξιώθη να λάβη παρά Θεού μεγάλα χαρίσματα και να τελή και θαύματα. Δια τούτο μετά τον θάνατον Δαμιανού του αγιωτάτου Επισκόπου Κύπρου, εχειροτονήθη υπό των Επισκόπων, συμφωνούντος και όλου του λαού, Αρχιεπίσκοπος της εν Κύπρω αγιωτάτης Εκκλησίας· αφ΄ ου δε εχειροτονήθη, έγινε των πενήτων πλουτιστής, των πεινώντων τροφεύς, ορφανών βοηθός, χηρών προστάτης, καταπονουμένων λυτρωτής και γυμνών σκέπη. Όθεν δια τοιούτων αρετών πολιτευσάμενος ο αοίδιμος και τω Θεώ ευαρεστήσας, εν ειρήνη εκοιμήθη.                                  

Ταις των σων Αγίων πρεσβείαις, Χριστέ ο Θεός, ελέησον ημάς. Αμήν.

Οι Άγιοι Σωσθένης, Απολλώς, Επαφρόδιτος, Καίσαρ

Τη αυτή ημέρα μνήμη των Αγίων εξ Αποστόλων εκ των Εβδομήκοντα ΣΩΣΘΕΝΟΥΣ, ΑΠΟΛΛΩ, ΚΗΦΑ, ΤΥΧΙΚΟΥ, ΚΑΙΣΑΡΟΣ και ΕΠΑΦΡΟΔΙΤΟΥ.                 

Σωσθένης, ο πρώτος εκ των ιερών τούτων Αποστόλων, είναι εκείνος τον οποίον αναφέρει ο Παύλος εις την προς Κορινθίους πρώτην Επιστολήν αυτού, λέγων· «Παύλος Απόστολος Ιησού Χριστού δια θελήματος Θεού και Σωσθένης ο αδελφός» (Κεφ. α΄: 1). Ούτος έγινεν Επίσκοπος Κολοφώνος η οποία είναι πόλις παράλιος της Μικράς Ασίας, τετιμημένη ποτέ με θρόνον Επισκόπου υπό τον Μητροπολίτην Εφέσου, ονομαζομένη νυν τουρκιστί Σιγατζίκ.                                 

Απολλώς δε, τον οποίον και αυτόν αναφέρει ο Παύλος εν τη προς Κορινθίους πρώτη Επιστολή αυτού, λέγων· «Τις ουν εστι Παύλος; Τις δε Απολλώς, αλλ΄ ή διάκονοι»; (Κεφ. γ΄:5), έγινεν Επίσκοπος Καισαρείας.                                                       
Επαφρόδιτος δε τον οποίον και αυτόν αναφέρει ο Παύλος λέγων· «Αναγκαίον δε ηγησάμην Επαφρόδιτον τον αδελφόν και συνεργόν και συστρατιώτην μου, υμών δε Απόστολον και λειτουργόν της χρείας μου, πέμψαι προς υμάς» (Φιλιπ. β: 25) έγινεν Επίσκοπος Κολοφώνος μετά τον Σωσθένη.                                      

Καίσαρ δε, τον οποίον αναφέρει ο Παύλος, λέγων· «Ασπάζονται υμάς πάντες οι Άγιοι, μάλιστα δε οι εκ της Καίσαρος οικίας» (Φιλιπ. δ: 22) έγινεν Επίσκοπος Κορώνης της εν Πελοποννήσω.                                                                                              

Όλοι λοιπόν οι θείοι ούτοι Απόστολοι, καλώς πολιτευσάμενοι, οσίως εποίμανον το του Χριστού ποίμνιον και εκυβέρνησαν τας εμπιστευθείσας εις αυτούς Εκκλησίας, αλλά και πειρασμούς πολλούς υπέμειναν οι μακάριοι υπό των ειδωλολατρών δια την του Χριστού Πίστιν· και ούτως ετελειώθησαν, παραδόντες τας ψυχάς των εις χείρας του αληθινού Θεού.

Ο Όσιος Πατάπιος

Τη Η΄ (8^Η) του αυτού μηνός μνήμη του Οσίου Πατρός ημών ΠΑΤΑΠΙΟΥ

Πατάπιος ο Όσιος Πατήρ ημών εγεννήθη εις τας Θήβας της Αιγύπτου, από γονείς ευσεβείς, και βαπτισθείς ανετράφη και επαιδεύθη επιμελώς τα ιερά γράμματα· και όσον ηύξανεν εις την σωματικήν ηλικίαν και εμάνθανε την φιλοσοφίαν, τοσούτω μάλλον προέκοπτεν εις την αρετήν και εγίνετο εις την ψυχήν φιλοσοφώτερος, γνωρίζων των προσκαίρων πραγμάτων το άστατον. Όθεν πανσόφως απαρνησάμενος πατρίδα, πλούτον και συγγενείς και πάσαν σαρκός ηδυπάθειαν και κοσμικήν ματαιότητα, κατώκησεν εις την έρημον· και τόσον προέκοψεν εις την ησυχίαν, ώστε έλαμψεν εις τας αρετάς ως φωστήρ διαυγέστατος. Και επειδή δεν ήτο πρέπον ο λύχνος να κρύπτεται υπό τον μόδιον, αλλά να τεθή επί την λυχνίαν, καθώς είπεν ο Κύριος, δια τούτο όσον ο Όσιος έφευγε τον ανθρώπινον έπαινον, τόσον ο Θεός τον εδόξαζε και τον έκαμνε πανταχού περιβόητον και συνηθροίζοντο από τας χώρας και πόλεις πολλοί εις αυτόν χάριν ωφελείας και βλέποντες την άσκησιν αυτού, τα άνθεα κατορθώματα και τα εξαίσια θαυμάσια, εθαύμαζον.                                                       

Βλέπων ο Όσιος το άμετρον πλήθος, όπερ συνήγετο εκεί και την τιμήν την οποίαν του έδιδον, ανεχώρησεν από την έρημον ησύχως και επήγεν εις την Κωνσταντινούπολιν· κατώκησε δε εις τας Βλαχέρνας και ούτως έμεινε ξένος και έρημος, δια να φύγη τον ανθρώπινον έπαινον· και λησμονήσας τους προτέρους αγώνας εδίδετο εις περισσοτέραν σκληραγωγίαν και άσκησιν, μη φροντίζων ουδέ ποσώς δια τροφάς και ενδύματα, αλλά εμιμείτο τους ασωμάτους Αγγέλους εν σώματι, προσευχόμενος εις τον Θεόν νοερώς και το άρρητον κάλλος εκείνο διηνεκώς φανταζόμενος. Όθεν έχων την θεωρίαν με την πράξιν συνεζευγμένην έγινεν όλος μετέωρος και ανέβαινεν εις τους ουρανούς με το πνεύμα και έβλεπε νοερώς τας ουρανίους Δυνάμεις, αίτινες υμνούσιν ακαταπαύστως τον Κύριον. Δια τούτο και ο Θεός τον εδόξασε και του έδωκε δύναμιν να κάμνη θαυμάσια, από τα οποία να γράψωμεν ολίγα εις πίστωσιν των άλλων, δια να εννοήσητε πόσα δύναται να κατορθώση όστις φυλάττει τα θεία προστάγματα.                                                                                                                      

Νέος τις πιστός και ευλαβής άνθρωπος ήτο τυφλός εκ γενετής και δεν έβλεπεν ουδόλως· ακούσας δε τας αρετάς του Οσίου και την πολιτείαν αυτού την θαυμάσιον, απήλθεν εις εκείνον χειραγωγούμενος· μιμούμενος δε τον τυφλόν του Ευαγγελίου, εβόησε με πολλήν θερμότητα προς τον Όσιον λέγων· «Ελέησόν με δια τον Κύριον, υιέ του Φωτός και της Χάριτος, και φώτισον τους οφθαλμούς μου, να ίδω και εγώ ο ανάξιος τα ορατά ταύτα πράγματα, όπως υμνήσω δια των κτισμάτων τον Κτίσαντα». Ταύτα λέγοντος του τυφλού, τον ελυπήθη ο Όσιος ως ελεήμων και ευσπλαγχνικώτατος, αλλά δεν ετόλμα, ως ταπεινόφρων, να επιχειρισθή τοιαύτην πράξιν, νομίζων εαυτόν ανάξιον και λέγει προς αυτόν δια να ίδη και την γνώμην του· «Τι θαυμάσιον εγνώρισες εις εμέ και ζητείς παρ΄ εμού πράγμα, το οποίον δεν δύναται άλλος να τελέση ειμή μόνον ο Δημιουργός του κόσμου και παντοδύναμος»; Τότε ο νέος εφώναζεν ελεεινότερα μετά δακρύων δεόμενος και με λόγους ταπεινούς εβεβαίωνε την αναμφίβολον πίστιν αυτού, ότι ηδύνατο ο Όσιος να του δώση την ποθουμένην θεραπείαν, ως του Χριστού δούλος γνήσιος. Τότε ο Όσιος είπε προς αυτόν μετά πίστεως· «Εις το όνομα του Δεσπότου Χριστού, όστις φωτίζει τυφλούς και νεκρούς ανιστά, ανάβλεψον». Ταύτα ειπών (ω του μεγίστου θαυματουργήματος!) εφωτίσθη ο πρώην τυφλός και εδόξασε τον Θεόν αγαλλόμενος. Ταύτα βλέποντες οι παρόντες εθαύμαζον και δεικνύοντες τούτον έλεγον· «Αυτός είναι ο εκ γενετής τυφλός, τον οποίον εφώτισεν ο Πατάπιος».              

Άλλος δε τις άνθρωπος ήτο εις το Βυζάντιον υδρωπικός· όθεν ήτο πολύ εξωγκωμένη η κοιλία του και εξώδευσεν όλην του την περιουσίαν εις ιατρούς· αλλ΄ εκείνους μεν ωφέλησεν ολίγον, εις τον εαυτόν του όμως δεν εγνώρισε ουδεμίαν ωφέλειαν. Όταν λοιπόν είδεν ότι η ανθρωπίνη βοήθεια δεν ηδύνατο να τον θεραπεύση, έδραμε προς τον Όσιον και δεικνύων εις αυτόν το χαλεπόν πάθος, εδέετο να κάμη έλεος εις αυτόν και να παρακαλέση τον Κύριον δι΄ αυτόν. Ο δε Άγιος βλέπων τοιούτον σχήμα ελεεινόν ελυπήθη· διότι δεν ήτο μόνον εις την κοιλίαν το πάθος, αλλά εις όλον το σώμα του, το δε δέρμα του ήτο πρησμένον ως ασκός και του έδιδεν οδύνην απερίγραπτον. Πρώτον λοιπόν εποίησεν ο Άγιος προσευχήν μετά δακρύων προς τον Κύριον, έπειτα εσημείωσε σταυρόν εις την κοιλίαν του πάσχοντος και τον έχρισε με το έλαιον της κανδήλας, λέγων· «Ο Δεσπότης Χριστός, όστις και τον υδρωπικόν ιάτρευσεν, αυτός και σε θέλει σήμερον θεραπεύσει ως εύσπλαγχνος». Ταύτα του Οσίου λέγοντος, οι μεν δεσμοί των υγρών της κοιλίας ελύθησαν, οι δε φυσικοί πόροι εξέβαλον όλα τα ακάθαρτα υγρά και έμεινεν ο ασθενής όλος υγιής εις μίαν στιγμήν, εις υαύμα και έκπληξιν των ορώντων.                                            

Άλλος τις νέος είχε δεινόν δαιμόνιον ο ταλαίπωρος και άλλοτε μεν έσχιζε τα ιμάτιά του και έμενεν ολόγυμνος, άλλοτε δε έπιπτεν εις κρημνούς και λάκκους, άλλοτε δε πάλιν έπιπτεν εις τα ύδατα και εκινδύνευε πολλάκις ο άθλιος. Περιπατούντος δε τούτου ποτέ εις την οδόν, τον έσυρεν ο δαίμον και επήγαινε να τον βυθίση εις την θάλασσαν· εκεί δε συνέπεσε να τον ίδη, κατ΄ οικονομίαν Θεού, ο μέγας Πατάπιος, βλέπον δε τούτον το δαιμόνιον ετάραξε τον νέον δυνατά. Έστρεφε τους οφθαλμούς και εξήρχοντο αφροί εκ του στόματος, έτριζε τους οδόντας και εκύτταζε με αγριότητα τον Όσιον· αφού δε εκείνος επλησίασεν, είπε ταύτα ο δαίμων ως οδυρόμενος· «Ω συμφοράν όπου έπαθα! Τι ήθελε πάλιν εδώ ο Πατάπιος; Τι να γίνω; Που να υπάγω, να εύρω τόπον να κατοικήσω; Καν εις πόλιν υπάγω, καν εις έρημον, φθάνεις, ω Ναζωραίε, και με τον τύπον του Σταυρού σου με διώκεις, νικώμενος δε εγώ αφανίζομαι». Ταύτα λέγον το πονηρόν δαιμόνιον εσήκωσεν εις τον αέρα τον νέον και τον ετίνασσεν. Ο δε μέγας του Χριστού αριστεύς ετύπωσεν εις τον αέρα με την χείρα του τον ζωοποιόν Σταυρόν λέγων· «Έξελθε, πνεύμα ακάθαρτον, και ύπαγε μακράν εις την έρημον· ο Χριστός σε προστάσσει, του οποίου και χωρίς να θέλης ωμολόγησες την δύναμιν». Ταύτα λέγοντος του Οσίου, εσπάραξεν ο δαίμων τον άνθρωπον και ρίψας αυτόν κατά γης, εξήλθεν ως καπνός και έφυγεν. Ο δε νέος από την χαράν του εδάκρυσε και δοξάζων τον Θεόν, ηυχαρίστει τον Όσιον. Έφθαναν μόνον αυτά τα θαυμάσια να φανερώσουν του Οσίου την παρρησίαν προς Κύριον· αλλ΄ ας είπωμεν άλλο εν και τότε να τελειώσωμεν την διήγησιν.                                                                                               

Γυνή τις είχε την πανώδυνον και φρικτήν ασθένειαν του καρκίνου του στήθους και έκαμνε σκώληκας εις τους μαστούς της· είχε δε όχι μόνον εις το στήθος, αλλά και εις όλον το σώμα μεγάλην βάσανον και έφθαναν οι πόνοι έως την καρδίαν, τόσον ώστε εκινδύνευεν εις θάνατον. Βλέπουσα λοιπόν η ταλαίπωρος, ότι οι μεν ιατροί κατεσπατάλουν την περιουσίαν της ματαίως και ανωφελώς, οι δε σκώληκες εβόσκοντο εις τας σάρκας της, απήλθεν εις τον μέγαν Πατάπιον και πίπτουσα κατά γης εις τους πόδας του εθρήνει ελεεινότατα λέγουσα· «Ιάτρευσόν με, δούλε του Θεού, την ταλαίπωρον· σπλαγχνίσου με την αθλίαν, διότι και προ του τάφου με τρώγουσι σκώληκες και τόσον φρικτούς πόνους μού δίδουσιν, ώστε επιθυμώ τον μισητόν από όλους και αποτρόπαιον θάνατον». Ο δε Όσιος απεκρίνατο· «Εάν έχης πίστιν καθαράν προς τον Κύριον και δεν αμφιβάλλης δια την ίασιν, κατά την πίστιν σου ας σου γίνη και η έκβασις». Η δε εκ βαθέων στενάξασα έλεγε· «Πιστεύω, Κύριε, ότι καθώς γινώσκεις φανερά όλα τα κρύφια και άγνωστα, ούτως είσαι με την θείαν Χάριν και παντοδύναμος. Λοιπόν ως ελεήμων θεράπευσον τας οδύνας μου». Τότε της είπεν ο Όσιος να του δείξη το πάθος της και ιδών αυτό εθαύμασε λέγων· «Χαλεπόν είναι το πάθος σου και δυσίατον, αλλ΄ η πίστις υπερνικά και η ελπίς καρπούται την ίασιν. Ύπαγε λοιπόν εις ειρήνην και πλέον δεν θέλεις πονέσει». Ταύτα ειπών, έμεινεν η γυνή τεθεραπευμένη και απήλθε χαίρουσα και δοξάζουσα τον Θεόν, εκήρυττε δε πανταχού το θαυμάσιον, φημίζουσα εις όλους τον Όσιον.                                                                                                     

Από ταύτα τα οποία εγράψαμεν, ας εννοήση έκαστος πόσην χάριν επλούτησεν ο Πατάπιος παρά Κυρίου και δεν είναι ανάγκη να περιεργαζώμεθα περισσότερον, διότι εκ των ονύχων ο λέων γνωρίζεται.                                                             

Λοιπόν ας έλθωμεν εις την κοίμησιν αυτού, να δώσωμεν τέλος της διηγήσεως. Ούτος ο μέγας του Θεού άνθρωπος και της αρετής αληθώς τύπος έμψυχος, εστόλισε την πολιτείαν αυτού με έργα και θαύματα και όταν έμελλε να μετασταθή από την πρόσκαιρον ζωήν ταύτην εις την αιώνιον, συνήχθησαν όλοι οι Ασκηταί και έκλαιον την αναχώρησιν αυτού, νομίζοντες κοινήν ορφανίαν την τούτου υστέρησιν και οδυρόμενοι τον χωρισμόν αυτού έλεγον· «Ω Πάτερ γλυκύτατε και παμπόθητε, διατί εγκαταλείπεις ορφανά τα τέκνα σου και υπάγεις εις άλλην πατρίδα τόσον γρήγορα; Ω! ποίος να καταπαύση την λύπην μας; Ποίος θα θεραπεύη τώρα τα τραύματα των ψυχών μας; Ω της συμφοράς! Και πώς να υπομείνωμεν την υστέρησίν σου οι τάλανες»;                         

Αυτά και έτερα λέγοντες, αυτοί μεν έκλαιον, διεκτραγωδούντες το πάθος και την θλίψιν των. Ο δε Όσιος δεν έδειξε ουδεμίαν δειλίαν ή φιλοζωϊαν έναντι του θανάτου. Αλλ΄ είπε ταύτα προς αυτούς με όμμα ιλαρόν και πασίχαρον· «Μη με αποχαιρετάτε, ηγαπημένα μου τέκνα, με δάκρυα, διότι πολλήν βλάβην δίδετε με αυτά και εις εμέ και εις τον εαυτόν σας. Αλλ΄ είπατε ευχάς προς τον Θεόν και ποιήσατε κοινώς δια την ψυχήν μου παράκλησιν, πράγμα το οποίον σας δίδει πολλήν ωφέλειαν». Ταύτα λέγων κατέπαυσε τους οδυρμούς αυτών και τα δάκρυα· τους έκαμε δε διδαχήν σοφωτάτην περί της αιωνίου μακαριότητος. Έπειτα εποίησε προσευχήν δι΄ αυτούς και ούτως αφήκεν εις χείρας Θεού την μακαρίαν ψυχήν του χαίρουσαν. Το δε ιερόν και πάνσεπτον Λείψανον αυτού ενεταφίασαν εις τον σεβάσμιον Ναόν του Τιμίου Προδρόμου, εις δόξαν Πατρός, Υιού και Αγίου Πνεύματος, της ομοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος, της μιάς Θεότητος· Ή πρέπει τιμή και προσκύνησις, εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.