Ο Άγιος Ιερομάρτυς Θεόδωρος Επίσκοπος Κυρήνης

Τη αυτή ημέρα μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος ΘΕΟΔΩΡΟΥ Επισκόπου Κυρήνης.                      

Θεόδωρος ο Άγιος Ιερομάρτυς, ο Επίσκοπος Κυρήνης, ήκμασε κατά τους χρόνους του βασιλέως Διοκλητιανού εν έτει 699, καταγόμενος εκ της Κυρήνης της εν Λιβύη, εκ της οποίας κατήγετο και Σίμων ο Κυρηναίος, ον ηγγάρευσαν ίνα άρη τον Σταυρόν του Κυρίου. Γενόμενος δε ο Άγιος ούτος Θεόδωρος άριστος καλλιγράφος και γράψας, δια των ιδίων του χειρών, βιβλία, τα οποία απεθησαύρισεν εις τας Εκκλησίας του Θεού, διεβλήθη ένεκα τούτου υπό του ιδίου υιού του, Λέοντος ονόματι, εις τον ηγεμόνα Διγνιανόν, ότι δηλαδή κατέχων βιβλία τινά πείθει πολλούς ειδωλολάτρας να αποστρέφωνται την λατρείαν των ειδώλων και να επιστρέφωσιν εις την πίστιν του Χριστού. Ωδηγήθη λοιπόν ο Άγιος έμπροσθεν του ηγεμόνος, ενώ ηκολούθουν αυτόν πολλοί Χριστιανοί, εν οις ήσαν και η Αγία Λουκία, η Αγία Αρόα και η Αγία Κυπρίλλα. Ο ηγεμών τότε εζήτησε παρά του Αγίου τα βιβλία και εβίαζεν αυτόν να αρνηθή τον Χριστόν. Επειδή δε ο Άγιος ούτε τα βιβλία παρέδιδεν, ούτε τον Χριστόν ηρνήθη, εδάρη σκληρότατα δια ραβδίων και λωρίων, τα οποία είχον εις την άκραν μολύβδους. Κατόπιν λακτίσας ο Άγιος Μάρτυς δια του ποδός του τον βωμόν των θυσιών, εκρήμνισεν αυτόν και ένεκα τούτου εκρεμάσθη επί ξύλου και εξεσχίσθη καθ’ όλον το σώμα. Έπειτα έτριψαν τας πληγάς αυτού δι’ όξους και άλατος και δια τριχίνων πανίων. Μετά ταύτα έκοψαν την γλώσσαν αυτού δια ξυραφίου, την οποίαν έλαβον αι άνω άγιαι γυναίκες, και τέλος απήγαγον τον αθλητήν εις την φυλακήν. Φερόμενος δε ο Άγιος εις την φυλακήν έλαβε παρά των γυναικών την γλώσσαν του και έθεσε ταύτην επί του στήθους του. Εκεί δε εφάνη περιστερά, ήτις ίπτατο πέριξ του Αγίου· ομοίως εφάνη και εις ταώς, όστις ανήλθεν επί του παραθύρου της φυλακής. Ταύτα ιδών ο ειδωλολάτρης Λούκιος, ο της Κυρήνης βουλευτής, επίστευσεν εις τον Χριστόν. Ο δε Άγιος, ιαθείς υπό της θείας χάριτος, μετ’ ολίγην ώραν παρέδωκε την ψυχήν του εις χείρας Θεού, ότε δηλαδή η φαινομένη περιστερά ησπάσατο αυτόν και εξήλθεν εκ της φυλακής. Ταύτα μαθών ο ηγεμών, και ότι ο Λούκιος επίστευσεν εις τον Χριστόν, προσέταξε να θανατωθώσιν αι ανωτέρω τρεις Άγιαι γυναίκες, η Λουκία, η Αρόα και η Κυπρίλλα, και όσοι ειδωλολάτραι επίστευσαν εις τον Χριστόν και εβαπτίσθησαν υπό του Αγίου Θεοδώρου. Μετά ταύτα, αφού ο Λούκιος εβαπτίσθη, κατέπεισε τον ηγεμόνα Διγνιανόν και επίστευσε και εκείνος εις τον Χριστόν. Όθεν επιβιβασθέντες αμφότεροι εις πλοίον απέπλευσαν εκ της Κρήτης εις Κύπρον, και εκεί εύρον άλλον ηγεμόνα, όστις ετιμώρει πάντας τους επικαλουμένους το όνομα του Χριστού. Τότε ο Λούκιος, εν αγνοία του Διγνιανού, παραδούς εαυτόν εις τους βασανιστάς απεκεφαλίσθη, επειδή εκρήμνισε τον βωμόν των ειδώλων, λαβών ούτω τον στέφανον του μαρτυρίου. Ο δε Διγνιανός έλαβε το άγιον εκείνου λείψανον και ενεταφίασεν αυτό. Τελείται δε η αυτών σύναξις και εορτή εις τον Ναόν του Αγίου Μάρτυρος Θεοδώρου του εν τω Ρηγίω.

Ο Άγιος Ανδρέας Αρχιεπίσκοπος Κρήτης ο Ιεροσολυμίτης

Τη  Δ΄ (4^η) του αυτού μηνός μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών ΑΝΔΡΕΟΥ Αρχιεπισκόπου Κρήτης του Ιεροσολυμίτου.                                                                                               

Ανδρέας ο θείος πατήρ ημών ήκμασε περί το χπ΄ (680) από Χριστού έτος, πατρίδα έχων την περίφημον Δαμασκόν, και γεννηθείς από γονείς θεοσεβείς και εναρέτους, Γεώργιον και Γρηγορίαν ονομαζομένους. Ούτος  ο εν Αγίοις πατήρ ημών Ανδρέας έως του εβδόμου έτους της ηλικίας αυτού ήτο άφωνος, μη δυνάμενος να λαλήση ουδόλως. Όθεν ένεκα τούτου οι γονείς του ελυπούντο πάρα πολύ, νομίζοντες ότι θα μείνη βωβός δια παντός του βίου αυτού. Αλλά αφ’ ου παρήλθον τα επτά έτη, μεταβάς κάποτε μετά των γονέων αυτού ίνα μεταλάβη το πανάχραντον Σώμα και Αίμα του Κυρίου, ω του θαύματος! ευθύς ως μετέλαβεν, ελύθη η γλώσσα του και ελάλει ανεμποδίστως. Έκτοτε οι γονείς του έστειλλον αυτόν εις το σχολείον, δια να μάθη τα ιερά γράμματα. Ο δε καλός Ανδρέας, ως οξύς τον νουν, κατεγίνετο εις τα μαθήματα με πολλήν προθυμίαν και επιμέλειαν και γυμναζόμενος με πόθον υπερβολικόν εις πάσαν μάθησιν, επροχώρησε με μεγάλην σύνεσιν και εις την φιλοσοφίαν. Ίνα δε είπω συντόμως, επειδή είχε διδασκάλους καλώς κατηρτισμένους, εδιδάχθη τα καλλίτερα μαθήματα, και τοιουτοτρόπως εκαθάρισε την γλώσσαν του, δια να ομιλή μετά τέχνης και γλυκύτητος, την ψυχήν του εκαλλιέργησεν εις σημείον ώστε να αποκτήση την αρετήν και την αλήθειαν και τον νουν του εις το να προχωρήση εις τας υψηλοτέρας θεωρίας. Έπειτα μελετών επιστημονικώς τας θείας και ιεράς Γραφάς, και φωτισθείς εξ αυτών κατά την διάνοιαν, εγένετο θερμός εραστής της αληθούς και θείας σοφίας και όλως διόλου απέβλεπε προς εκείνην. Στοχαζόμενος δε εξ άλλου, ότι δεν θα ηδύνατο κατ’ άλλον τρόπον να ενωθή με εκείνην την θείαν σοφίαν, ει μη με το να ελευθερωθή από τα γήϊνα και υλικά αγαθά, παρεκάλεσε τους γονείς του να τον αφιερώσουν εις τον Θεόν, επειδή ουδεμίαν ησθάνετο κλίσιν και αγάπην προς τα του κόσμου πράγματα. Οι δε γονείς του, κινηθέντες παρά Θεού, μετέβησαν μετ’ αυτού και αφιέρωσαν αυτόν εις τον Ζωοδόχον Τάφον του Κυρίου, ως ευπρόσδεκτον προσφοράν. Ήτο δε τότε Πατριάρχης Ιεροσολύμων αγιώτατος τις άνθρωπος και πολύ ενάρετος, Θεόδωρος ονομαζόμενος, ο οποίος μετά πολλής χαράς προσδεξάμενος τον νέον έκαμεν αυτόν πνευματικόν τέκνον του, και ενδύσας αυτόν δια του Μοναχικού σχήματος εχειροτόνησε διάκονον και επεμελείτο όλως διόλου την προκοπήν του, φροντίζων να αναθρέψη αυτόν με αρετάς και να ναβιβάση εις άνδρα τέλειον, και εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού. Όθεν, επιτυχών γην καλήν, την ψυχήν του νέου, είχεν ελπίδας καλάς, ότι δια του θείου λόγου της διδασκαλίας του και δια του καλού παραδείγματος της αρετής, έχει να θερίση και καρπόν εκατονταπλάσιον. Αλλά προ του να απολαύση την τοιαύτην ποθουμένην του νέου τελειότητα, ελύθη από τον δεσμόν του σώματος και εκδημήσας με χαράν εις χείρας του πνευματικού του τέκνου, απήλθε προς τον Δεσπότην Χριστόν, δια να λάβη τους λαμπρούς στεφάνους της καλής οικονομίας ην ήσκησεν εις την Εκκλησίαν Αυτού. Άφησε δε τον θείον Ανδρέαν, ομού μετά του οικονόμου της Εκκλησίας, κυβερνήτην και επίτροπον των εκκλησιαστικών πραγμάτων. Διότι η νεότης του Αγίου δεν επέτρεπε να αφήση αυτόν μόνον διάδοχον του θρόνου του. Αλλ’ ο Άγιος, αν και κατά την ηλικίαν ήτο νέος, κατά την αρετήν όμως, την κοινήν πρόνοιαν, την επιστασίαν και ωφέλειαν της Εκκλησίας, δεν ήτο ελλιπέστερος ουδενός άλλου προστάτου της Εκκλησίας, διότι δια την Εκκλησίαν των Ιεροσολύμων υπήρξε και πατήρ και διδάσκαλος και οικονόμος και υπηρέτης και παράδειγμα λαμπρόν πάσης ιδέας καλού. Επειδή δε δια προσταγής του ευσεβούς βασιλέως Κωνσταντίνου, του εγγόνου του Ηρακλείου, συνήχθη τότε εις την Κωνσταντινούπολιν η Αγία και Οικουμενική Έκτη Σύνοδος, ήτις ανήρεσε λαμπρώς την αίρεσιν των Μονοθελητών, και έγραψεν εις τόμον ιερόν τα δόγματα της ευσεβείας, εστέλλοντο εις πάσαν Εκκλησίαν γράμματα βασιλικά επισφραγίζοντα τον Συνοδικόν Τόμον και παρακινούντα πάντας τους ευσεβείς να ακολουθούν αυτόν, έφθασαν τα γράμματα ταύτα και εις την Εκκλησίαν των Ιεροσολύμων και επλήρωσαν αυτήν χαράς πνευματικής, διότι έβλεπεν, ότι η ευσέβεια, ήτις επολεμείτο πρότερον από τους αιρετικούς, εστερεώθη πάλιν λαμπρώς. Όθεν άπαντες οι εν Ιεροσολύμοις πρόκριτοι, σκεφθέντες ότι πρέπει να αποστείλουν εις την Κωνσταντινούπολιν άνθρωπον και δια μέσου αυτού να δείξουν, ότι και αυτοί είναι σύμφωνοι προς τα δόγματα της ιεράς εκείνης Συνόδου, έκριναν, δια κοινής ψήφου, να αποστείλουν δια την πρεσβείαν ταύτην τον μέγαν Ανδρέαν ομού μετ’ άλλων δύο κληρικών, επειδή αυτός ήτο γεγυμνασμένος εις τα δόγματα της ευσεβείας, ενημερώτερος παντός άλλου εις τα τοιαύτα και δια της δυνάμεως του λόγου και του Αγίου Πνεύματος. Όθεν συμπαραλαβών δύο ελλογίμους Κληρικούς, τους οποίους αυτός εξέλεξε, μετέβη εις την Κωνσταντινούπολιν. Αλλά δεν επρόφθασεν εν ζωή τον βασιλέα, εύρε δε τον υιόν του Ιουστινιανόν τον ρινότμητον κληρονόμον της βασιλείας, προς ον, αφού ενεχείρισε την ομολογίαν της εν Ιερουσαλύμοις Εκκλησίας, τα ελλείποντα της ομολογίας ανεπλήρωσεν ο ίδιος δια της καλής αυτού γλώσσης. Θαυμασθείς δε παρ’ όλων δια την αγιότητα και την σοφίαν αυτού, και διοικήσας καλώς την πρεσβείαν, τους μεν δύο Κληρικούς τους συντροφεύσαντας αυτόν απέστειλε πάλιν εις τα Ιεροσόλυμα, δι να αναγγείλουν εις τους άλλους ποίον αποτέλεσμα έλαβεν η πρεσβεία των, αυτός δε παρέμεινεν εις την Κωνσταντινούπολιν, δια να ελευθερώση τον εαυτόν του από τας Εκκλησιαστικάς υποθέσεις και να διέλθη εις το εξής ζωήν ήσυχον και μοναχικήν. Όθεν συγκεντρώσας τον εαυτόν του και εγκαταλείψας πάσαν μέριμναν εύλογον και ανεύλογον, αφωσιώθη όλος εις την θείαν μελέτην και θεωρίαν, αγωνιζόμενος με νηστείας, αγρυπνίας και δάκρυα. Τοιουτοτρόπως εξηγνίσθη κατά το σώμα, εκαθαρίσθη κατά την ψυχήν, και εφωτίσθη έτι μάλλον κατά τον νουν, κατά πάντα δε τρόπον ανυψώθη εις τον Θεόν, ηνώθη μυστικώς μετ’ υτού, και απήλαυσε τους αρραβώνας των μελλόντων αγαθών. Διελθών δε πολύν καιρόν εις την ησυχίαν κατέστησεν εαυτόν δεκτικόν των τελείων μέτρων της αρετής, και ακολούθως επροξένει πολλήν ωφέλειαν εις εκείνους, οίτινες προσήρχοντο προς αυτόν. Αλλ’ επειδή ο λαμπρός εις τα έργα και εις τους λόγους, ο θείος πατήρ ημών Ανδρέας, δεν ήτο δυνατόν να διαφύγη της προσοχής των πολλών και να κρυβή έως τέλους υπό τον μόδιον της ησυχίας, απεκαλύφθη τόσον εις τον βασιλέα, όσον και εις την Εκκλησίαν, και χωρισθείς μετά βίας από την ήσυχον ζωήν, διωρίσθη, αν και μη θέλων, εις την διακονίαν της Μεγάλης Εκκλησίας. Έπειτα ενεπιστεύθη εις αυτόν και η οικονομία και διοίκησις του ορφανοτροφείου, εις την οποίαν, φανείς ευδόκιμος, ελέγετο πατήρ και τροφεύς των ορφανών και των πτωχών, και επεμελήθη μετά ενδελεχούς φροντίδος και τα δύο ορφανοτροφεία της Κωνσταντινουπόλεως. Και όχι μόνον ηύξησε τα σιτηρέσια αυτών, αλλά και την στενότητα του χώρου, ην είχον τα οικήματά των, μετέβαλεν εις ευρυχωρίαν δια των μεγάλων οικοδομών τας οποίας κατεσκεύασεν. Όθεν, ως άξιος κατά πάντα, έλαβε και μεγαλύτερον αξίωμα, ανελθών εις τον υψηλόν θρόνον της Αρχιερωσύνης. Και εγένετο Μητροπολίτης της περιφήμου νήσου Κρήτης, ή, αληθέστερον, δια μέσου μιας νήσου, ποιμήν και διδάσκαλος απάσης της του Χριστού Εκκλησίας. Απελθών λοιπόν εις την επαρχίαν αυτού, ήρχισε να εκτελή το έργον του και να επιμελήται αόκνως της διοικήσεως της επαρχίας του, αφοσιωθείς τελείως εις την πρόοδον και την σωτηρίαν του ποιμνίου του. Και πρώτον μεν έφερεν εις πολύ σεμνήν τάξιν πανσόφως τους ιερωμένους, εκφωνήσας λόγον γλυκύτατον περί λειτουργικής τάξεως, δια του οποίου υπεδείκνυεν οποίος πρέπει να είναι ο ιερεύς, ο αξιούμενος όχι μόνον αυτός να πλησιάζη εις το πρώτον και απρόσιτον φως, ήτοι τον Θεόν, αλλά να φωτίζη και άλλους, και να συμφιλιώνη μετά του Θεού. Έλεγε, δηλαδή, ότι πρέπει να είναι λαμπρός και καθαρός αυτός, καθώς ο καθρέπτης, δια να ημπορή να δέχεται εντός εαυτού τας ακτίνας του θείου φωτός, και δια μέσου αυτού να μεταδίδη και εις άλλους τον φωτισμόν του. Κατόπιν έφερεν εις τάξιν τους Παρθενώνας και τα Μοναστήρια, ορίσας νόμους συμφώνως προς τους οποίους να πολιτεύωνται. Είτα επεμελείτο τους κοσμικούς, διδάσκων αυτούς να προσπαθούν να προσεγγίζουν προς τον Θεόν, και όχι να δεσμεύωνται εις την σάρκα και εις τα του κόσμου. Και τας μεν κοσμικάς ηδονάς να καταφρονούν, τας δε εντολάς του Θεού να φυλάττουν και να αγωνίζωνται δια την σωτηρίαν των. Επαιδαγώγει τους νέους, εσωφρόνιζε τους γέροντας, επέστρεφεν εις μετάνοιαν τους αμαρτωλούς, έδιδεν ελπίδ θείου ελέους εις τους μετανοούντας, παρεκίνει εις τους αγώνας της αρετής τους αγωνιζομένους, τους πολεμουμένους εβοήθει, τους κινδυνεύοντας να υποπέσουν εις την αμαρτίαν εβάσταζε, τους πεσόντας ανήγειρεν. Εις τους ασθενείς εγένετο δύναμις, εις τους λυπουμένους παρηγορία, εις τους λιποθυμούντας αναψυχή, εις τας χήρας προστάτης, εις τα ορφανά πατήρ, εις τους πτωχούς θησαυρός, εις τους πεινώντας τροφή, εις τους γυμνούς ένδυμα. Αλλά διατί να μακρηγορώ; Εις πάντας τα πάντα προσέφερεν, ίνα σώση πάντας. Και καθώς ο Κύριος μέλλει να γίνη εις τον μέλλοντα αιώνα φως εις τους Αγίους, και ζωή και δόξα και τροφή και ένδυμα και χαρά, και παν άλλο αγαθόν της μακαριότητος, ούτω και ο μέγας ούτος Ανδρέας ήτο δια τα πνευματικά τέκνα της επαρχίας του η πηγή παντός αγαθού, όχι μόνον ψυχικού, αλλά και σωματικού, δια του οποίου είναι δυνατόν να διανύση τις την παρούσαν ζωήν χωρίς λύπην. Ήνοιξε δε και τον αγαθόν θησαυρόν της καρδίας του, και εσκόρπιζεν εξ αυτού λόγους αγαθούς, και πλατύνας το στόμα του, επλήρωσεν υτό εκ της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Όθεν εν σοφία και συνέσει δια της θείας εμπνεύσεως συνέθεσε βιβλία, εις τα οποία παρουσιάζεται και ρήτωρ εξαίσιος, και ιερολόγος θεόπνευστος. Διότι δια των λόγων αυτού εγκωμιάζει λαμπρώς την υπέραγνον Μητέρα του Υιού και Λόγου του Θεού, κατά τας διαφόρους Θεομητορικάς εορτάς. Εγκωμιάζει ομοίως και τον ζωοποιόν Σταυρόν του Σωτήρος, επί του οποίου, υπομείνας ο απαθής Θεός τα Άγια Πάθη και τον εκούσιον θάνατον, κατέστησεν ημάς κοινωνούς της Βασιλείας και της δόξης Αυτού. Εγκωμιάζει ακόμη και πολλάς άλλας Δεσποτικάς εορτάς, προς δε τούτοις εγκωμιάζει και μερικούς Αγίους, και δια των εγκωμίων τούτων έκαμεν ως ιδικά του τα μαρτύρια εκείνων. Αλλ’ εξαιρέτως εγκωμιάζει τον μέγαν Πρόδρομον Ιωάννην. Συνέθεσε δε και κατά μουσικήν και εναρμόνιον τέχνην πολλούς κανόνας και τροπάρια, δια των οποίων όχι μόνον λαμπρύνει τας εορτάς και παρακινεί τους Χριστιανούς εις πνευματικήν ευφροσύνην και αγαλλίασιν, αλλά προξενεί και κατάνυξιν, και κάμνει τους ψάλλοντας και αναγινώσκοντας να χύνουν πηγάς δακρύων. Εκτός δε των άλλων συνέθεσε και τον μέγαν εκείνον και αξιέπαινον Κανόνα, τον οποίον ψάλλομεν κατά την Πέμπτην της πέμπτης εβδομάδος των Νηστειών, ο οποίος όχι μόνον προξενεί μετάνοιαν και κατάνυξιν, αλλά και πολυμάθειαν παρέχει και διδάσκει τους Χριστιανούς με ποίαν διάθεσιν πρέπει να αναγινώσκουν τας ιεράς Ιστορίας της θείας Γραφής, και πως πρέπει να μεταχειρίζωνται αυτάς ως ύλην και αφορμήν υψηλοτέρων και ηθικών θεωριών. Όχι δε μόνον με τους λόγους του εκόσμησεν ο Άγιος την ποίμνην του, και ηύφρανε πάσαν άλλην Εκκλησίαν Χριστιανών, αλλά και με έργα και κατορθώματα μεγαλοπρεπή. Διότι και τους κατεστραμμένους ναούς του Θεού ανεκαίνισε με πλουσίαν και φιλότιμον βοήθειαν, και ναόν εκ θεμελίων ωκοδόμησεν ωραιότατον προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, ονομάσας αυτόν Βλαχέρνας. Αλλά και ξενοδοχείον εκ θεμελίων έκτισεν, εις ανάπαυσιν των γερόντων, εις θεραπείαν των ασθενών, εις σκέπην των ξένων και πτωχών, προς τους οποίους όχι μόνον έδιδε πλουσιοπάροχα τα προς χρείαν άπαντα και τροφήν, εξοδεύων πανσόφως και θεαρέστως τα χρήματα του Θεού. Αλλ’ όπως εις τα άλλα εμιμείτο τον Χριστόν, τον ιδικόν του Δεσπότην και διδάσκαλον, ούτω και εις ταύτα εμιμείτο Αυτόν. Και υπηρέτει εις το ξενοδοχείον τους ασθενείς και τους ξένους δια των ιδίων του χειρών, περιζωννύμενος το χειρόμακτρον, και πλύνων τας χείρας, τους πόδας και τας κεφαλάς αυτών και καθαρίζων τας πληγάς των αρρώστων, και λείχων σχεδόν δια της γλώσσης του το σεσηπός πύον και τα αίματα. Τόσον εθέρμαινεν αυτόν η προς τον Θεόν και τον πλησίον αγάπη. Δεν είναι υπερβολικόν το να αναφέρωμεν εν ή δύο θαύματα υπό του Αγίου δια της χάριτος του Θεού τελεσθέντα, ίνα αποδείξωμεν την αγιότητα και την παρρησίαν, δι’ ων ήτο κεκοσμημένος ο θείος Ανδρέας. Βαρβαρικός στόλος έπλευσε μίαν φοράν εις την Κρήτην, δια να αιχμαλωτίσουν και ερημώσουν την ποίμνην του Αγίου, και περισφίγξαντες αυτήν δια φοβεράς πολιορκίας, μετεχειρίσθησαν όλας τας πολεμικάς μηχανάς εναντίον της. Ο δε Άγιος δια των ευπροσδέκτων προσευχών του όχι μόνον διεφύλαξε την ποίμνην του εκτός παντός κινδύνου, αλλά και εις τας καρδίας των βαρβάρων τόσον μεγάλον φόβον ενέβαλεν, ώστε ηνάγκασε τούτους να φύγουν, χωρίς να τους διώξη κανείς. Πό την ταχείαν και άτακτον φυγήν των πολλοί ηφανίσθησαν τόσον από τα κύματα της θαλάσσης, όσον και από τους πολεμουμένους Χριστιανούς. Και άλλοτε, ενώ ήρχιζε το θέρος και η γη εφλογίζετο εκ του καύσωνος, δεν ήτο δυνατόν να βρέξη. Όθεν τα σπαρτά εμαράνθησαν και εκινδύνευον να ξηρανθούν τελείως. Οι δε άνθρωποι εκ του φόβου του λιμού και εκ της ανομβρίας ξηρανθέντες, από δε τας θερμάς ακτίνας του ηλίου κατακαιόμενοι, ήσαν εκλελυμένοι και σχεδόν απηλπισμένοι. Εις την τοιαύτην λοιπόν δυστυχίαν, τι έπραξεν η συμπθής εκείνη και ελεήμων του Αγίου ψυχή; Μήπως παρέβλεψε την ποίμνην του, κινδυνεύουσαν να αφανισθή; Όχι. Αλλά υψώσας εις τον ουρανόν χείρας και οφθαλμούς, επεκαλέσθη τον Θεόν εξ όλης του της ψυχής, δια να δώση βροχήν εις την γην, και, ω του θαύματος! Ευθύς εκαλύφθη ο ουρανός από νέφη και έβρεξε τόσην βροχήν, ώστε και τα σπαρτά εποτίσθησαν και εκάρπισαν θαυμασίως και οι άνθρωποι έλαβον αναψυχήν και παρηγορίαν. Άλλοτε πάλιν, εις καιρόν ότε ενέσκηψεν εις την επαρχίαν του μεγάλη επιδημία πανώλους και εθανάτωνε πολλούς, ο Άγιος δια των προς τον Θεόν ικεσιών και δακρύων αυτού ημπόδισε την ορμήν της θανατηφόρου ασθενείας. Αλλά και άλλα πάμπολλα θαύματα ετέλεσεν ο μέγας Ανδρέας, τα οποία αν διηγούμην δεν θα εξήρκει όλη μου η ζωή. Διότι, ως έχων εγκάτοικον εις την ψυχήν του τον Θεόν, εις μεν τους επαρχιώτας του προσέφερε πάντα τα εκ Θεού αγαθά, λυτρώνων αυτούς από κάθε κακόν, εις δε τον Θεόν πάλιν προσέφερε τας σεσωσμένας ψυχάς των επαρχιωτών του, ως προσφοράν ευπρόσδεκτον και αξίζουσαν περισσότερον από όλον τον κόσμον. Επειδή δε παρουσιάσθη ανάγκη, ηναγκάσθη ο Άγιος να μεταβή εις την Κωνσταντινούπολιν. Φθάσας δε εκεί, εγένετο δεκτός με πάσαν τιμήν και σέβας, τόσον από όλον το ιερόν σύστημα της Εκκλησίας, όσον και από τον βασιλέα και όλους τους άρχοντας. Διατρίβων δε εκεί ολίγον καιρόν διεμοίραζεν εις τους πεινώντας τον ουράνιον άρτον, ήτοι τον λόγον της διδασκαλίας, και επότιζε τους διψώντας εκ του ζωοποιού ύδατος του Αγίου Πνεύματος. Όχι δε μόνον τούτο, αλλά και σωματικώς εχόρταινε τους πεινώντας, εβοήθει τους αδικουμένους, υπερησπίζετο τας χήρας, επροστάτευε τα ορφανά και παρηγόρει τους τεθλιμμένους. Τέλος ητοιμάζετο να επνέλθη εις την επαρχίαν του. Επειδή δε προεγνώρισεν, ότι δεν θέλει ιδεί πλέον το ποίμνιόν του, παρέδωκε τον εαυτόν του εις το Πνεύμα το Άγιον το κινούν αυτόν. Ούτω εισελθών εις πλοίον εξεκίνησε δια την Κρήτην. Αλλ’ όταν το πλοίον έφθασεν εις την Μυτιλήνην, εστάθη εκεί. Ο Άγιος τότε ηρώτησε πως ονομάζεται ο τόπος εκείνος, και μαθών ότι καλείται Ερεσσός, απεκρίθη: «Εδώ πρέπει να αποδώσω εις τον Θεόν την εικόνα ην μοι έδωκεν Εκείνος, ήτοι εδώ μέλλω να αποθάνω». Όπερ και εγένετο. Όθεν ελύθη από τον δεσμόν του σώματος και ανήλθε χαροποιός προς τον ποθούμενον Θεόν, καταλαμπρυνόμενος από το απρόσιτον φως της Θεότητος και απολαμβάνων τα ανεκλάλητα αγαθά της ουρανίου Βασιλείας του Θεού. Το δε ιερόν αυτού λείψανον κατετέθη εν τω Ναώ της Αγίας και καλλινίκου Μάρτυρος Αναστασίας, ως θησαυρός ασύλητος και πηγή ιαμάτων αέναος, εις δόξαν Πατρός, Υιού και Αγίου Πνεύματος. Αμήν. 

H σύναξις της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου ΜΑΡΙΑΣ της επονομαζομένης ΓΑΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΗΣ.

Τη αυτή ημέρα η σύναξις της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου ΜΑΡΙΑΣ της επονομαζομένης ΓΑΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΗΣ.                                                                         

Η Αγία εικών της Υπεραγίας Θεοτόκου της επιλεγομένης Γαλακτοτροφούσης ευρίσκετο, κατά τας προφορικάς παραδόσεις, τας εν τη Ιερά Μονή του Χιλιανδαρίου φυλαττομένας, κατ’ αρχάς εν τη Λαύρα του Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου, τη ευρισκομένη 25 σχεδόν στάδια μακράν της Ιερουσαλήμ. Ότε δε ο μέγας καθηγητής και κτίτωρ της μοναδικής καθ’ όλην την Ανατολήν Λαύρας, Σάββας ο Ηγιασμένος, έμελλεν εκ του προσκαίρου τούτου βίου να απέλθη προς Κύριον, προφητικώς είπεν εις τους περικυκλώσαντας τον κράββατον αυτού αδελφούς, ότι μετά παρέλευσιν καιρού μέλλει να επισκεφθή την Λαύραν αυτού βασιλόπαις τις, Σέρβος το γένος και συνώνυμος αυτώ, Σάββας δηλαδή ονόματι· όθεν η Εικών της Θεοτόκου η Γαλακτοτροφούσα να δοθή εις αυτόν εκ της Λαύρας ευλογίας χάριν· και ούτως ο Ηγιασμένος Σάββας ησύχως και ιλαρώς απήλθε προς Κύριον κατά το τέταρτον έτος της του Μεγάλου Ιουστινιανού βασιλείας, δηλαδή κατά τον στ΄ αιώνα. Παρήλθον έκτοτε υπέρ τους εξ αιώνες και επί της θαυμασίας αυτού Λαύρας ίστατο ακίνητος η θεία Εικών της Γαλακτοτροφούσης, εν τη ιδία αυτής θέσει, και επί τη προσδοκία της εκπληρώσεως των προφητικών και τελευταίων υπέρ αυτής διατάξεων του Ηγιασμένου Σάββα, αίτινες μετεβιβάζοντο προφορικώς από αιώνος εις αιώνα, εν τη ρηθείση αυτού Λαύρα. Τέλος κατά τον ιγ΄ (13^ον) αιώνα έρχεται εις την Παλαιστίνην ο Άγιος Σάββας ο κτίτωρ της Ιεράς Μονής Χιλιανδαρίου προς τον οποίον εγνωστοποίησαν τας του Ηγιασμένου Σάββα προφητικάς διατάξεις και ευλογήσαντες αυτόν του προσέφερον ομού μετά της θαυματουργού Εικόνος της Γαλακτοτροφούσης και την Εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου της επιλεγομένης Τριχειρούσης. Επιστρέφων δε ο Άγιος Σάββας εκ Παλαιστίνης εις Σερβίαν επεσκέφθη και το Άγιον Όρος του Άθω, εν ω είχε και την ιδίαν αυτού Μονήν του Χιλιανδαρίου, όπου και αφιέρωσεν εις αναφαίρετον διαδοχήν και ως ανεκτίμητον κόσμημα την Εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου την «Γαλακτοτροφούσαν», θέσας αυτήν εις την Εκκλησίαν της εν Καρυαίς ευρισκομένης Κέλλης υποκειμένης εις την Μονήν του Χιλιανδαρίου, και επιλεγομένης Τυπικαρείον, την δε Εικόνα της Τριχειρούσης έφερε μεθ’ εαυτού εις Σερβίαν. Άξιον δε σημειώσεως είναι ότι η Αγία αύτη Εικών, εναντίον του κοινού έθους καθ’ όλην την Ορθόδοξον Ανατολικήν Εκκλησίαν, ετέθη υπό του Αγίου Σάββα και μέχρι της σήμερον ίσταται επί του καταπετάσματος (τέμπλου) ουχί επί του αριστερού μέρους των βασιλικών Πυλών, αλλ’ επί του δεξιού, όπου δηλαδή συνήθως και πανταχού ίσταται η Εικών του Παντοκράτορος Ιησού Χριστού· και όμως εν ταύτη τη Εκκλησία ο Παντοκράτωρ Κύριος κατέχει την αριστεράν θέσιν εκ των βασιλικών πυλών επί του καταπετάσματος, εκεί όπου έπρεπε να ίσταται η της Θεοτόκου Εικών. Η εν τη ιερά ταύτη εικόνι περιγραφή του προσώπου της Θεοτόκου και του θείου βρέφους υπάρχει λίαν εμφαντική και ωραία, και όλως γραφίδος εκκλησιαστικής· και είναι το καλλίτερον σχέδιον της Βυζαντινής σχολής, σπανιώτατον ενταύθα κατά την παρούσαν εποχήν. 

Ο νέος Οσιομάρτυς Γεράσιμος

Τη αυτή ημέρα η άθλησις του Αγίου Οσιομάρτυρος ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ του Νέου, του Καρπενησιώτου.                                                                                                                                               

Γεράσιμος, ο νέος ούτος Οσιομάρτυς του Χριστού, κατήγετο εκ κώμης καλουμένης Μέγα, εγγύς ούσης της πόλεως Καρπενησίου, υιός γονέων ευσεβών και φιλοχρίστων, Γεώργιος κληθείς εν τω Αγίω Βαπτίσματι. Ότε δε εγένετο ενδεκαετής παρέλαβεν αυτόν ο μεγαλύτερος αδελφός του Αθανάσιος  και έφερεν εις την βασιλεύουσαν πόλιν Κωνσταντινούπολιν. Και ο μεν Αθανάσιος μετ’ ου πολύ εις την ιδίαν αυτού πατρίδα επανήλθεν, τούτον δε τον Άγιον Οσιομάρτυρα Γεράσιμον τον νέον παρέδωσεν  επί μισθώ εις τινα παντοπώλην συμπολίτην του, το παντοπωλείον του οποίου ευρίσκετο περί την τελευταίαν άκραν του Κερατίου κόλπου, εις θέσιν καλουμένην οθωμανιστί  Ίππ. Μίαν ημέραν, ενώ εξετέλει τα του υπηρέτου καθήκοντα, εξήλθε καθ’ οδόν πωλών και έχων επί της κεφαλής, κατά το συνηθιζόμενον, δίσκον χάλκινον, εφ’ ου ήσαν πινάκια πλήρη γάλακτος πεπηγότος· περιπατών δε προσέκρουσεν εις πέτραν τινά και ωλίσθησε. Τότε κατέπεσαν και συνετρίβησαν τα πινάκια, πλην του χαλκίνου δίσκου. Διο και καθήμενος εν τη οδώ εθρήνει, καθό νεανίσκος, φρονών ότι ένεκα της ζημίας ταύτης έμελλε να υποστή τιμωρίαν υπό του αυστηρού κυρίου του. Τούτον δε ούτω θρηνούντα είδεν εκ των θυρίδων του πλησίον μεγάρου της επίσημός τις κυρία Οθωμανού μεγιστάνος και ευθύς, κατελθούσα εις την πύλην, ήνοιξεν αυτήν και εισήγαγεν εις την οικίαν τον παίδα, τον οποίον κατεκράτει επιδαψιλεύουσα εις αυτόν μυρίας γυναικείας θυπείας, και δίδουσα πλουσίας υποσχέσεις δελεασμάτων. Μετά παρέλευσιν δε δύο μηνών, ο μεγιστάν σύζυγός της ετέλει την τελετήν της περιτομής των δύο αυτού τέκνων, μεθ’ ων ταυτοχρόνως δια της βίας και δια πολλών υποσχέσεων περιετμήθη και ο νεανίσκος Γεώργιος, προς ον αμφότεροι, ανήρ και γυνή, υπόσχοντο να έχωσι και να αγαπώσιν αυτόν ως τα ιδικά των τέκνα, και υποσχόμενοι ελευθερίν ίνα μεταβή εις την πατρίδα του και επισκεφθή την μητέρα του. Δια τοιούτων όθεν υποσχέσεων και κολακειών εξαπατηθείς ο μικρός Γεώργιος, εδέχθη και ησπάσθη, φευ! τον Ισλαμισμόν, παραμείνας εις τους νέους αυτού κυρίους αρκετούς χρόνους. Αλλά κατόπιν έλαβεν ο κύριος αυτού την υπόνοιαν μήπως η σύζυγος αυτού μοιχευθή μετά του νέου και παρέδωκεν αυτόν εις έτερον Οθωμανόν, τυχόντα τότε εις βασιλικήν αποστολήν, όστις και συνεταξίδευε μετ’  αυτού, περιοδεύσαντος την Βουλγαρίαν, την Βοσνίαν, Πελαγονίαν (Βιτώλια), Λάρισαν, Εύβοιαν και ακολούθως επανακάμψαντος εις Κωνσταντινούπολιν. Αφού όμως παρήλθεν ολίγος καιρός, συνήλθεν ο νέος και ενδομύχως συναισθανόμενος το μέγιστον αυτού αμάρτημα της εξωμοσίας, εδάκρυε και εθρήνει γοερώς μόνος, δια τον λόγον τούτον. Όθεν μετελθών πάντα τρόπον και δραπετεύσας εκ της βασιλευούσης έφθασεν εις την πατρίδα του, ένθα παρέμεινε μετά των οικείων του επί ολόκληρον τριετίαν, ουχί εν ανέσει και αδιαφορία, αλλά νηστείαις, αγρυπνίαις και θερμοίς δάκρυσι πενθών και οδυρόμενος δια την συμφοράν την οποίαν υπέστη. Αλλά και διάπυρον ευλάβειαν είχε προς τον συνώνυμον Μεγαλομάρτυρα Γεώργιον, ον επεκαλείτο και καθικέτευεν ενθέρμως, ίνα πρεσβεύση δι’ αυτόν παρά τω οικτίρμονι Θεώ, όπως τύχη και ούτος του μαρτυρικού στεφ΄νου. Είχε δε την συνήθειαν ανά πάσαν εσπέραν, ενώ πάντες οι του πατρικού οίκου του εκοιμώντο, να εξέρχεται κρυφίως και να μεταβαίνη μέχρις ημιώρου αποστάσεως εις τι ηρειπωμένον παρεκκλήσιον ωκοδομημένον επ’ ονόματι του Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, και να προσεύχεται καθ’ όλην την νύκτα. Είχε δε και μικράν εικόνα του Αγίου εκεί και κανδήλαν ανημμένην τοποθετημένην υπ’ αυτού καταλλήλως εις κόγχην τινά του τοίχου, ενώπιον της οποίας προσηύχετο μετά θερμών δακρύων καθ’ όλην την νύκτα, ικετεύων τον Άγιον Γεώργιον όπως φωτίση αυτόν και επιστρέψη εις οδόν σωτηρίας. Κάποτε δε καθ’ όλην την νύκτα προσευχόμενον κατέλαβεν αυτόν η πρωϊα εις το μέρος εκείνο, και τότε είδον αυτόν δύο παίδες, διερχόμενοι εκ της οδού. Μη γνωρίζοντες δε ποίος ήτο, έκραζον καλούντες αυτόν Καλόγηρον. Ούτος δε ο μακάριος, ως ήκουσε τούτο, έσπευσεν ευθύς εις τον οίκον του, αποφασίσας να γίνη Μοναχός κατά την των παίδων πρόρρησιν, υπό Θεού φωτισθέντων να είπωσι τον λόγον τούτον. Εφ’ ω και εδήλωσεν εις την μητέρα αυτού τον σκοπόν του. Τούτο εκείνη ακούσασα ελυπήθη και δεν συνεφώνει προς την επιθυμίαν του, επιμένουσα μάλλον να νυμφεύση αυτόν. Αλλ’ ο Γεώργιος μη ειπών λόγον εις ουδένα απεφάσισε να φύγη κρυφίως. Μαθών δε ότι εις αδελφός εκ της Ιεράς Μονής του Πυρσού, Γεράσιμος καλούμενος, εσκέπτετο να απέλθη εις το αγιώνυμον όρος του Άθω χάριν προσκυνήσεως, ηδυνήθη και ούτος να συναπέλθη μετά του αδελφού εκείνου. Όταν λοιπόν έφθασεν εις Άθω, μετέβη εις την ιεράν Σκήτην του Αγίου Παντελεήμονος, και υπετάγη εις ενάρετον γέροντα, Κύριλλον Ιερομόναχον, συμπατριώτην του. Κατηχήθη τότε υπ’ αυτού και δεόντως παρηγορήθη δια το φρικτόν δυστύχημα το οποίον έπαθεν. Επεμελήθη ωσαύτως ο γέρων πνευματικός και ήσκησεν αυτόν κατά μικρόν εις την ανάγνωσιν, ώστε κατέστη ικανός να αναγινώσκη ελευθέρως, ιδίως δε το περί Χριστού μιμήσεως βιβλιάριον, και το Νέον Μαρτυρολόγιον. Αφού παρήλθε κατ’ αυτόν τον τρόπον ολόκληρον έτος, παρεκάλει θερμώς να λάβη το Μοναχικόν άγιον σχήμα, αλλ’ ο γέρων αυτού είπεν: «Δεν είναι ακόμη καιρός, τέκνον μου, ίνα τύχης του τοιούτου, αλλά μόνον μετά τριετή δοκιμασίαν, ή τουλάχιστον διετή, συμφώνως προς τους κανόνας των θεοφόρων αγίων Πατέρων». Ο δε Γεώργιος και πάλιν επιμόνως και με δάκρυα εζήτει να λάβη το άγιον σχήμα, επί τριμηνίαν όλην χύνων δάκρυα και ικετεύων. Βλέπων λοιπόν ο γέρων τον ένθερμον ζήλον του, λέγει προς αυτόν: «Έστω, Γεώργιε· ας εκπληρωθή η αίτησίς σου, με την παρατήρησιν ότι το αρχικόν στοιχείον του ονόματός σου, όπερ είναι το Γ. θέλω μεταβάλει εις Κ. ίνα μη είσαι γνωστός ως πρότερον λαϊκός». Ο δε τούτο ακούσας με βαρύν στεναγμόν λέγει: «Ω πνευματικέ μου πάτερ, ίνα εύρω τον Γεώργιον προτιμώ μυρίους θανάτους, συ δε λέγεις να σβύσης αυτόν ολοτελώς; Μη, σεπτέ μοι πάτερ, ποιήσης τούτο δια τον Κύριον». Επί τέλους βλέπων ο γέρων την μεγίστην και θερμήν ευλάβειάν του, έκειρεν αυτόν Μοναχόν κατά την δευτέραν Κυριακήν των Νηστειών, καλέσας αυτόν από Γεωργίου Γεράσιμον. Αφού παρήλθον εν τούτοις τρεις ημέραι, ήρχισε να ζητή άδειαν δια να απέλθη εις το μαρτύριον, όπερ προ πολλού επόθει, ο δε γέρων αφού επετίμησεν αυτόν είπεν: «Δεν επέρασεν ακόμη αρκετός χρόνος και μετά τρεις ημέρας από της αναδοχής του σχήματος ήρχισε να σε πειράζη ο σατανάς και ανθρωποκτόνος, δια να σε αρπάση εκ δεξιών και να σε οδηγήση εις χειρότερον ίσως ολίσθημα; Επειδή σε βλέπει ότι διέφυγες εκ των χειρών του, είναι φανερόν ότι ορύεται ως λέων κατά σου και βρυχάται, ίνα σε καταπίη, όθεν και μέλλει να μεταχειρισθή κάθε μέσον εναντίον σου. Συ όμως να σταθής ανδρείος και να μη παράσχης ώτα ακοής, ότι ταύτα πάντα  είναι μηχανουργήματα του μεγάλου δράκοντος, του διαβόλου, επειδή δια να μαρτυρήσης τυγχάνει δυσκατόρθωτον, και μη διανοηθής ότι, άμα παρουσιασθής, αμέσως θα αποκοπή η κεφαλή σου και θα μεταβής εις τον Παράδεισον, αλλά όλως τουναντίον· δια τούτο σου λέγω να αφήσης τον λογισμόν, όστις σε κατέχει τώρα, ίνα μη εμπέσης εις παγίδα του σατανά· ει δε και διστάζεις υπέρ της σωτηρίας σου, εγώ τουλάχιστον σου υπόσχομαι ότι θα τύχης συγχωρήσεως υπό του Θεού. Δια τούτο και ησύχασον, επιμελούμενος των κανόνων του μοναστικού βίου, τους οποίους υπεσχέθης ενώπιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού να φυλάξης, διότι και η μοναδική πολιτεία μαρτύριον λογίζεται υπό των Θεοφόρων αγίων Πατέρων, και μαρτυρικούς στεφάνους λαμβάνει παρά του Ιησού Χριστού ο καλός Μοναχός, εξαιρέτως δε ο υποτακτικός».  Με τοιούτους λοιπόν και παρομοίους διδακτικούς λόγους κατήχει ο γέρων τον Γεράσιμον, εμποδίζων αυτόν από του μαρτυρίου, ως γνωρίζων αυτόν απλούν και ευμετάβολον κατά την γνώμην, και φοβούμενος μη η εσχάτη πλάνη γίνη χείρων της πρώτης. Όθεν και ο Γεράσιμος εσιώπα μεν κατά το φαινόμενον, έκρυπτεν όμως εν τη καρδία αυτού τον προς το μαρτύριον πόθον. Παρήλθε μικρόν διάστημα χρόνου, και πάλιν ήρχισε να ζητή το μαρτύριον. Αλλ’ ούτε ο γέρων αυτού ούτε άλλος τις των πνευματικών έδωσαν ακρόασιν εις τους λόγους αυτού, επειδή πάντες ενόμιζον αυτόν έχοντα παιδαριώδη γνώμην. Διήρκεσαν δε ταύτα επί τρία έτη και ουδείς ετόλμα να είπη εις αυτόν να μεταβή εις το μαρτύριον, ενώ τουναντίον εδόθη εις αυτόν παρά του γέροντός του άδεια και ελευθερία να διάγη επί του Όρους ή όπου αλλού θέλει, μακράν όμως του κόσμου. Περιεφέρετο όθεν εις τας ιεράς Μονάς ο καλός Γεράσιμος, αλλ’ ως αλλότριος του κόσμου τούτου, οτέ μεν εις την του Δοχειαρίου, οτέ δε εις την του Γρηγορίου. Δεν ευηρεστείτο όμως εκ της πνευματικης ταύτης διατριβής και περιηγήσεως, καταφλεγόμενος την καρδίαν και κατακεντώμενος ανά πάσαν στιγμήν δια την άρνησιν του Ιησού Χριστού. Τοσούτον δε ηλλοιώθη κατά την μορφήν του προσώπου, ως τυπτόμενος υπό της συνειδήσεως, ώστε οι βλέποντες αυτόν έλεγον, ότι μέγιστον κκόν έχει πάθει ούτος. Ούτω διάγων απήλθε τέλος εις τινα πνευματικόν, Δανιήλ καλούμενον, προς τον οποίον εξωμολογήθη τα πάντα και αφού μετέλαβε των Αχράντων Μυστηρίων επανήλθεν εις τον γέροντά του Κύριλλον, και είπε τεχνηέντως ταύτα: «Επειδή διατελώ υπό τον υμέτερον Κανόνα να μη εξέλθω εις τον κόσμον, συγχώρησόν μοι ήδη να σε καθικετεύσω όπως μοι δώσης την άδειαν να απέλθω εις την πατρίδα μου, ίνα ίδω την μητέρα μου, τους συγγενείς και φίλους, και ελπίζω εις τον Θεόν να μη σε λυπήσω δια την αναχώρησίν μου ταύτην». Και πατρίδα μεν εννόει ο ευλογημένος την άνω Ιερουσαλήμ, την Εκκλησίαν των πρωτοτόκων, μητέρα δε την Κυρίαν Θεοτόκον, ως συγγενείς τους Μάρτυρας και φίλους πάντας τους Αγίους. Δι’ ο και έλαβε την ευχήν του γέροντος, ως άλλος Ιακώβ. Εξερχόμενος δε ο μακάριος του Αγίου Όρους δεν εφρόντισε περί της προσωρινής αυτού πατρίδος, ουδέ εσυλλογίσθη τα άφθονα δάκρυα της σαρκικής μητρός, ουδέ της εικοσιπενταετούς του νεότητος, αλλά τα πάντα περιφρονών και ως σκύβαλα λογιζόμενος δια τον αρνηθέντα Χριστόν, ευθύς απήλθεν εις την Κωνσταντινούπολιν, σκοπεύων αμεταθέτως να παρουσιασθή όπου πρέπει και να ομολογήση μεγάλη τη φωνή ότι είναι Χριστιανός. Φθάσας λοιπόν εκεί έμεινε κεκρυμμένος ημέρας τινάς προς τον σκοπόν να συναντήση τον αδελφόν του και προ της παρουσιάσεώς του απηύθυνεν επιστολήν προς τον εν τη Σκήτη Γέροντά του, ίνα αναγινώσκη παράκλησιν. Έπειτα έσπευσε προς την θύραν του ποτέ Οθωμανού κυρίου του, ενδεδυμένος με διαφορετικόν σχήμα, ώστε δεν διεκρίνετο αν ήτο λαϊκός ή Μοναχός. ΑΑλλ’ οι παρά την θύραν υπηρέται απεδίωξαν αυτόν. Ούτος όμως είπε προς αυτούς: «Διατί με αποδιώκετε, ενώ εγώ ήλθον φέρων χαροποιόν αγγελίαν εις τον κύριόν σας»; Τότε οι υπηρέται, ως ήκουσαν τούτο, είπον εις αυτόν: «Ποίος άνθρωπος είσαι συ, όστις φέρεις αγαθάς αγγελίας εις τον κύριον ημών»; Ο δε είπεν: «μικρός μεν και ταπεινός φαίνομαι, έχω όμως μέγαν αυθέντην». Όθεν οι υπηρέται εκείνοι ειδοποίησαν τον κύριόν των, και ούτως εδόθη η άδεια και παρουσιάσθη εις τον άλλοτε κύριόν του Οθωμανόν. Ο Οθωμανός, ως τον είδεν, είπε προς αυτόν: «Ποίος άνθρωπος είσαι συ, και πως ήλθες ενταύθα»;  «Εγώ είμαι εκείνος ο άκακος μικρός Γεώργιος, ο οποίος εκ της ακακίας μου και της νηπιότητός μου εδέχθην τους δολερούς και ασεβείς λόγους της γυναικός σου, και σου του ιδίου, και από Χριστιανού με εκάμετε Τούρκον. Διο και τώρα ήλθον να ομολογήσω ενώπιόν σας την αλήθειαν, ότι τότε μεν ως μικρός και άκακος εξηπατήθην, ήδη δε ότε ελθών εις ηλικίαν εγνώρισα το φως από του σκότους, ομολογώ και κηρύττω ότι Χριστιανός είμαι και Χριστιανός θέλω να αποθάνω» είπεν ο Μάρτυς μετά παρρησίας. Ταύτα ακούσας ο Οθωμανός έμεινεν εκστατικός. Γνωρίζων όμως την ιδιότητα του Μάρτυρος, όστις παρεδέχετο ευκόλως τας κολακείας, δεν ωνείδισεν αυτόν αμέσως, αλλά τον εδέχθη με λόγους θωπευτικούς, και εκράτησεν αυτόν εις τον οίκον του επί τρεις ημέρας, προτρέπων αυτόν με ποικίλους τρόπους και υποσχόμενος εις αυτόν πλούτον και τιμάς, με την ελπίδα να επαναφέρη αυτόν εις τον Ισλαμισμόν. Αλλ’ ο Μάρτυς έμεινε στερεός και ακλόνητος εις την πίστιν του Χριστού, εις ουδέν λογιζόμενος τα επίγεια και πρόσκαιρα αγαθά. Ιδών λοιπόν ο άλλοτε κύριός του το αμετάθετον της γνώμης του Μάρτυρος, ή και διότι ηθέλησε να τον δοκιμάση, λέγει προς αυτόν: «Επειδή θέλεις να είσαι Χριστιανός, ύπαγε εις έτερον τόπον να ζήσης. Αλλ’ έως ότου εξέλθης εντεύθεν, πρέπον είναι να λέγης ότι είσαι Μουσουλμάνος, δια να μη κινδυνεύση η ζωή σου, διότι λυπούμαι την νεότητά σου και δεν επιθυμώ να ίδω τον θάνατόν σου, αφού σε είχον ως τέκνον μου». Ο Μάρτυς όμως είπεν εις αυτόν· «ευχαριστώ σε, διότι μου χαρίζεις την ζωήν, και μου δίδεις την άδειαν να ζήσω ως Χριστιανός. Τούτο δε το οποίον μου λέγεις να είπω, ότι είμαι Οθωμανός μέχρις ότου εξέλθω της πόλεως, είναι τελείως αδύνατον και ακατόρθωτον. Αντιθέτως, οφείλω να γίνω μεγαλόφωνος κήρυξ της πίστεώς μου, της πίστεως του Κυρίου μου Ιησού Χριστού, εις την οποίαν και εγεννήθην, εβαπτίσθην και μέλλω να αποθάνω». Ταύτα ακούσας ο πρώην κύριός του Οθωμανός, διέταξε και ήλθεν εις τον οίκον του ο κατηχητής και ιερεύς του, ήτοι εκείνος όστις ανέγνωσεν επί του Μάρτυρος τας βεβήλους οθωμανικάς ευχάς, όστις και περιέτεμεν αυτόν νέον όντα, και εις χείρας του οποίου παρέδωκεν αυτόν, όπως ούτος δήθεν απαλλαγή εκ του χρέους του. Ο δε οθωμανός ιερεύς, παραλαβών μεθ’ εαυτού τον Μάρτυρα, παντοίας και ποικιλοτρόπους προσπαθείας κατέβαλεν όπως πείση τον Μάρτυρα να επανέλθη εις τον Ισλαμισμόν. Όμως έμεινε νενικημένος και κατησχυμμένος. Όθεν, ιδών και ούτος το αμετάθετον φρόνημα του Μάρτυρος, παρέδωκεν αυτόν υπό την εξουσίαν του τότε υπουργού των στρατιωτικών της Τουρκίας, όπως δώση εις αυτόν την πρέπουσαν τιμωρίαν. Παραλαβών λοιπόν ούτος τον άγιον Μάρτυρα, καθυπέβαλεν εις μύρια βασανιστήρια ως ζοφερός και άσπλαγχνος δαίμων, επί δεκαπέντε ολόκληρα ημερονύκτια, μετά την παρέλευσιν των οποίων εξεδόθη η τελευταία κατ’ αυτού θανατική απόφασις, δια ξίφους. Όθεν λαβόντες τον ευλογημένον Γεράσιμον οι υπηρέται του σατανά και του σκότους και έχοντες μεθ’ εαυτών και τον δήμιον δεν έπαυσαν προτρέποντες αυτόν εις την ασέβειαν καθ’ όλον το διάστημα, έως ότου έφθασαν εις τον τόπον της καταδίκης. Αλλ’ ο μαθητής του Χριστού ουδόλως απεκρίνετο εις αυτούς, εξαιτούμενος μόνον συγχώρησιν από των εν τη οδώ Χριστιανών, και ως πρόβατον επί σφαγήν  ήγετο εκεί όπου έμελλε να θανατωθή. Τότε διέταξεν αυτόν ο δήμιος να γονατίση και ευθύς ο Μάρτυς πλήρης χαράς και αγαλλιάσεως εγονάτισε κατ’ Ανατολάς έχων εστραμμένον το πρόσωπον και λέγων: «Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη Βασιλεία σου». Αλλ’ ο δήμιος εννοήσας τον σκοπόν του Μάρτυρος δι’ ον εστράφη προς Ανατολάς, επέστρεψεν αυτόν προς Δυσμάς, αλλά και πάλιν ο άγιος Μάρτυς προσποιούμενος, ότι δεν ίστατο καλώς, έστρεψεν το δεύτερον κατά Ανατολάς. Και πάλιν όμως ο δήμιος έστρεψεν αυτόν προς Δυσμ΄ς, αλλά και πάλιν, το τρίτον, ο Μάρτυς έστρεψε προς Ανατολάς. Διο και σφόδρα αγανακτήσας ο δήμιος μετά βίας και ορμής κατήγαγε το ξίφος, και ούτως απέτεμε την πάντιμον και αγίαν αυτού κεφαλήν, ήτις και μετά τον χωρισμόν από του σώματος έμεινε φαιδρά κατά την όψιν επί ικανόν χρόνον. Το δε άγιον και μαρτυρικόν αυτού σώμα έμεινε γονατιστόν και όρθιον εν σχήματι προσευχομένου πλέον του ενός τετάρτου της ώρας και κατόπιν έπεσεν ήρεμα ως κοιμηθέν, ουδόλως δε ταραχθέν ή τιναχθέν, ως ταράττονται φυσικώς τα σώματα των αποτεμνομένων καταδίκων. Συνέδραμε δ’ εκεί όπου ήτο ο νεκρός του ενδόξου Μάρτυρος Γερασίμου πλήθος ικανόν ευσεβών Χριστιανών, και οι μεν έλαβον μέρος εκ των ιματίων αυτού, οι δε εκ των τριχών της ιεράς αυτού κεφαλής. Ταυτοχρόνως δε εις Χριστιανός εκ της νήσου Μυκόνου, καλούμενος Χριστόδουλος, λαβών ολίγας τρίχας εκ της μαρτυρικής κεφαλής μετέβη εις τον οίκον ένθα κατέλυε, όπου ευρίσκετο γυνή πυρέσσουσα και δεινώς κλονιζομένη, πάσχουσα επί συνεχή έτη, ήτις αφού εκαπνίσθη δια των τριχών τούτων, ως ευλαβής, έλαβε την ίασιν αυτής. Ούτω λοιπόν ετελείωσεν ο ένδοξος Οσιομάρτυς και του Χριστού στρατιώτης Γεράσιμος, ο εκ της του Καρπενησίου γης, το κλεινόν μαρτύριον δεχθείς εν τη βασιλίδι των πόλεων, τη του Κωνσταντίνου του πρώτου Ορθοδόξου βασιλέως, εν έτει σωτηρίω  αωιβ΄ (1812) μηνός Ιουλίου γ΄ (3^η) ημέρα Τετάρτη, εν τόπω καλουμένω οθωμανιστί Μπαμπά χουμαϊ  εγγύς της πλατείας του περιωνύμου ιερού ποτε Ναού της Αγίας Σοφίας. Το δε πάντιμον και σεπτόν αυτού λείψανον μετά της αγίας αυτού κεφαλής παρέλαβον Χριστιανοί φιλομάρτυρες και φιλόχριστοι, αφού έδωσαν αρκετά χρήματα εις φύλακας και ενεταφίασαν εν τη μικρά νήσωΠρώτη, τη κατέναντι του Βυζαντίου, εντός του Ναού της εκεί ιεράς Σταυροπηγίου Μονής, της σεμνυνομένης εν τω ονόματι της θείας Μεταμορφώσεως. Μετά τριετίαν δε μετεκομίσθη υπό του Γέροντος του Μάρτυρος Κυρίλλου Ιερομονάχου εις την Πατριαρχικήν και σεβασμίαν Μονήν του Πυρσού εν Καρπενησίω, ως ο του Αγίου Οσιομάρτυρος πόθος και όπερ αναδίδει ευωδίαν άρρητον, παρέχον ιάματα δαψιλή εις τους μετά πίστεως και ανυποκρίτου ευλαβείας προς αυτό προσερχομένους. Ου ταις ακοιμήτοις πρεσβείαις και θερμαίς ικεσίαις προς τον οικτίρμονα και επουράνιον ημών Θεόν αξιωθείημεν άπαντες οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί της ουρανίου και αλήκτου Βασιλείας. Αμήν. 

Οι Άγιοι Μάρτυρες Μάρκος και Μωκιανός

Τη αυτή ημέρα μνήμη των Αγίων Μαρτύρων ΜΑΡΚΟΥ και ΜΩΚΙΑΝΟΥ.                                               

Μάρκος και Μωκιανός οι Άγιοι Μάρτυρες, αναγκασθέντες υπό του επάρχου Μαξίμου να θυσιάσωσιν εις τα είδωλα και μη πεισθέντες, αλλά παρρησία ομολογήσαντες το όνομα του Χριστού, απεκεφαλίσθησαν. Και όταν μεν ο Άγιος Μωκιανός απήγετο εις τον τόπον της καταδίκης ηκολούθει αυτώ η γυνή και τα τέκνα του κλαίοντα, ο δε Άγιος συνεβούλευσεν αυτά να σιωπώσι και να μη κλαίωσιν. Όταν δε ο Άγιος Μάρκος απεκεφαλίσθη, παρίστατο και η γυνή αυτού, ήτις χαίρουσα έλαβεν εις τας χείρας της την κεφαλήν αυτού, ως πολύτιμον θησαυρόν. Ούτως απήλθον αμφότεροι οι γενναίοι του Χριστού αθληταί νικηφόροι εις τα ουράνια. 

Οι Άγιοι Μάρτυρες Θεόδοτος, Θεοδότη και οι συν αυτοίς ΔΙΟΜΗΔΗΣ, ΕΥΛΑΜΠΙΔΟΣ και ΑΣΚΛΗΠΙΑΔΗΣ.

Τη αυτή ημέρα μνήμη των Αγίων Μαρτύρων ΘΕΟΔΟΤΟΥ, ΘΕΟΔΟΤΗΣ, ΔΟΛΙΝΔΟΥΧ και των συν αυτοίς ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ, ΕΥΛΑΜΠΙΔΟΥ και ΑΣΚΛΗΠΙΑΔΟΥ.                                               

Θεόδοτος, Θεοδότη και οι συν αυτοίς Άγιοι Μάρτυρες, επειδή επίστευον εις τον Χριστόν και ωμολόγουν Αυτόν, συνελήφθησαν υπό του βασιλέως Τραϊανού εν έτει 98, υπό του οποίου εξηναγκάζοντο να αρνηθώσι την ευσέβειαν και να θυσιάσωσιν εις τα είδωλα. Όμως μη πεισθέντες υπεβλήθησαν εις διαφόρους τιμωρίας, κατόπιν δε ενεκλείσθησαν εις την ιδίαν φυλακήν , εις την οποίαν ήτο εγκάθειρκτος και ο Άγιος Μάρτυς Υάκινθος ο Κουβικουλάριος, παρά του οποίου και εστηρίχθησαν εις την πίστιν του Χριστού. Αφού δε ετελειώθη ο Άγιος Υάκινθος και έλαβε τον στέφανον του μαρτυρίου, τότε εξήγαγον τους Αγίους εκ της φυλακής και εβίαζον αυτούς να φάγωσιν εκ των σφαγίων της θυσίας. Όμως οι καρτερόψυχοι όχι μόνον δεν επείσθησαν, αλλά μάλλον ήλεγχον την θρησκείαν των ειδώλων. Όθεν, δια την αιτίαν ταύτην, κρεμάσαντες αυτούς επί ξύλων και ξεσχίσαντες, κατεβίβασαν κατόπιν και απέκοψαν τας τιμίας αυτών κεφαλάς, ούτω δε απήλθον νικηφόροι εις τα ουράνια. Τα δε τίμια αυτών λείψανα ενεταφίασαν εντίμως Χριστιανοί τινες εις τον τόπον εκείνον ένθα και εμαρτύρησαν. 

Του εν Αγίοις πατρός ημών ΑΝΑΤΟΛΙΟΥ Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.

Τη αυτή ημέρα μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών ΑΝΑΤΟΛΙΟΥ Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.                                                                                                                            

Ανατόλιος ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και εν Αγίοις πατήρ ημών ήτο πρότερον πρεσβύτερος και αποκρισιάριος της εν Αλεξανδρεία Εκκλησίας. Μετά ταύτα εχειροτονήθη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, κατά τους τελευταίους χρόνους της βασιλείας Θεοδοσίου του Μικρού, του υιού Αρκαδίου, εν έτει υμζ΄ (447) προβληθείς, ως Πατριάρχης, υπό του μονοφυσίτου Διοσκόρου. Προέβαλε δε αυτόν Πατριάρχην ο μονοφυσίτης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Διόσκορος, διότι ήλπιζεν, ο μάταιος, ότι θέλει έχει αυτόν σύμφωνον και ομόφρονα της κακοδοξίας του. Όμως όχι μόνον απέτυχε της ελπίδος του, αλλά και τα εναντία συνέβησαν, διότι ο μακάριος ούτος Ανατόλιος καθήρεσε τον κακόδοξον Διόσκορον, το δε όνομα του αοιδίμου αγιωτάτου Φλαβιανού, του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, τον οποίον ο Διόσκορος καθήρεσε παραλόγως και εθανάτωσεν εις την εν Εφέσω  ληστρικήν Σύνοδον, συνηρίθμησεν ούτος εις τα δίπτυχα μετά των άλλων αοιδίμων Πατριαρχών, επειδή, ως είπομεν, ο Άγιος Φλαβιανός καθηρέθη παραλόγως από τον Διόσκορον εις την ρηθείσαν εν Εφέσω ληστρικήν Σύνοδον. Ούτος ενήργησεν ίνα και το τίμιον λείψανον του Αγίου Φλαβιανού ανακομισθή και αποθησαυρισθή εις τον Ναόν των Αγίων Αποστόλων. Όχι δε μόνον τούτο έπραξεν, αλλά και δι’ εγκυκλίων επιστολών εξέθεσε τα της Ορθοδόξου πίστεως, και απέστειλε ταύτας προς τους εις πάσαν πόλιν Επισκόπους, παρακινών αυτούς να αναθεματίσωσι τους πρώτους και αρχηγούς της αιρέσεως, ήτοι τον Νεστόριον, τον Ευτυχή και τον Διόσκορον και όλους εκείνους όσοι εδογμάτιζον ότι έπαθε σύγχυσιν ή τροπήν η θεία φύσις επί της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου. Ο Ανατόλιος λοιπόν ούτος, διάδοχος γενόμενος του ρηθέντος Αγίου Φλαβιανού και ποιμάνας την Εκκλησίαν του Χριστού έτη οκτώ, απήλθε προς Κύριον, διάδοχον αφήσας τον αγιώτατον Πατριάρχην Γεννάδιον.