Τη ΙΕ΄ (15η) Οκτωβρίου, ο Όσιος Πατήρ ημών και Ομολογητής ΒΑΡΣΟΣ, Επίσκοπος Εδέσσης, εν ειρήνη τελειούται.

Βάρσος ο Όσιος Πατήρ ημών διέλαμψεν ως άλλος αστήρ κατά την αρετήν και τα θαύματα, όχι μόνον εις την Έδεσσαν, την ιδίαν του επαρχίαν, αλλά και εις την Φοινίκην και εις την Αίγυπτον και εις την Θηβαϊδα, και έγινε περιβόητος εις όλας τας επαρχίας ταύτας. Όθεν την φήμην τούτου μαθών ο βασιλεύς Ουαλεντιανός, εν έτει τξδ΄ (364), και ότι είναι ζηλωτής του της Αγίας Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας δόγματος προσέταξε να εξορισθή εις την νήσον Άραδον.

Τη ΙΕ΄ (15η) Οκτωβρίου, μνήμη του Οσίου Πατρός ημών ΣΑΒΙΝΟΥ Επισκόπου.

Σαβίνος ο μακάριος Πατήρ ημών δια τας πολλάς του αρετάς έγινεν Επίσκοπος. Έπειτα μισών τας ταραχάς, αίτινες παρακολουθούσι το επισκοπικόν αξίωμα, έφυγεν εις τας ερήμους. Και τόσους πολλούς αγώνας εποίησεν ο αοίδιμος, ώστε έγινε και αυτουργός πολλών θαυμάτων δια της Χάριτος του Θεού· διότι ασθενείας ιάτρευε, δαίμονας εδίωκε και τα μέλλοντα προέλεγεν. Όθεν ωφελήσας πολλούς και πείσας αυτούς δια της διδασκαλίας του να αφήσωσι τον κόσμον και τους γονείς των και να υπηρετώσιν εις τον Χριστόν δια της μοναχικής πολιτείας, εν ειρήνη ανεπαύθη.

Τη ΙΕ΄ (15η) Οκτωβρίου, μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ, Πρεσβυτέρου της εν Αντιοχεία Εκκλησίας.

Λουκιανός ο Πρεσβύτερος και Μάρτυς του Χριστού ήτο από μίαν πόλιν της Συρίας καλουμένην Σαμόσατα, εν έτει 290. Οι γονείς του ήσαν ευγενείς και Χριστιανοί, οίτινες τον έβαλαν να σπουδάζη τα ιερά γράμματα. Όταν δε έφθασεν ο νέος εις το δωδέκατον έτος της ηλικίας του, οι γονείς του ετελεύτησαν. Ο δε Λουκιανός, διαμοιράσας εις τους πτωχούς τα υπάρχοντα, απήλθεν εις Έδεσσαν, και παρέμεινεν επί πολύ εις τινα διδάσκαλον ενάρετον, ονομαζόμενον Μακάριον, από τον οποίον συνήθροισε πάσαν αρετήν και εβαπτίσθη απ’ αυτόν, διότι ακόμη δεν ήτο Χριστιανός τέλειος· έπειτα ηθέλησε να γίνη Μοναχός και τόσον ηγάπησε την εγκράτειαν, ώστε δεν ηθέλησε να φάγη ποσώς πράγμα εψημένον, ούτε μαγείρευμα, ούτε οίνον εδοκίμασεν, αλλά μαχόμενος καθ’ εκάστην κατά της σαρκός με νηστείαν και κακοπάθειαν, τοσούτον την κατέβαλε με προσευχάς και με δάκρυα, ώστε εθαύμαζον όσοι τον εγνώριζον.

Τη ΙΔ΄ (14η) Οκτωβρίου, μνήμη της Οσίας Μητρός ημών ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ της Νέας.

Παρασκευή η Οσία και παναοίδιμος Μήτηρ ημών η Νέα, ήτο από την κωμόπολιν της Θράκης Επιβάται κειμένην πλησίον της πόλεως Σηλυβρίας. Οι γονείς της ήσαν ευγενείς, ένδοξοι και πολύ πλούσιοι, αλλά ευσεβέστατοι και χριστιανικώτατοι. Γεννήσαντες δε την Οσίαν ταύτην Παρασκευήν την ανέτρεφον εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου και εις όλα τα καλά και θεάρεστα έργα την εγύμνασαν παρευθύς από την μικράν της ηλικίαν. Όταν δε έγινε δέκα ετών, επήγε μίαν φοράν ομού με την μητέρα της εις μίαν Εκκλησίαν της Παναγίας Θεοτόκου και όταν ήκουσε η μακαρία την περικοπήν του Ευαγγελίου, ήτις λέγει «όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν, και αράτω τον Σταυρόν αυτού, και ακολουθείτω μοι» (Ματθ. ιστ: 24), ευθύς ετρώθη η καρδία της και εκυριεύθη όλη από την θείαν αγάπην και εξελθούσα από την Εκκλησίαν ήρχισεν ευθύς να αρνήται η θεόφρων τον εαυτόν της και να βάλλη εις έργον τα Ευαγγελικά λόγια, τα οποία ήκουσεν.

Τη ΙΔ΄ (14η) Οκτωβρίου, ο Άγιος Μάρτυς Πέτρος ο Αυσελάμου πυρί τελειούται.

Πέτρος ο Άγιος Μάρτυς ήτο από τα μέρη της Ελευθερουπόλεως, εκ κώμης καλουμένης Ανίας (ή Ανέας), ανδρείος μεν κατά την ψυχήν, νέος δε άμα και δυνατός κατά το σώμα. Αφ’ ου δε εδοκίμασε πολλούς αγώνας δια την ευσέβειαν και κατεφρόνησεν όλα τα επίγεια, τελευταίον έγινε θυσία και ολοκαύτωμα εις τον Χριστόν κατά το έκτον έτος της βασιλείας του Διοκλητιανού, ήτοι εν έτει 292, κομισάμενος ούτω δια πυρός τον του Μαρτυρίου άφθαρτον στέφανον, αφ’ ου πρότερον έλαβε διάφορα βάσανα ο αοίδιμος.

Τη ΙΔ΄ (14η) του μηνός Οκτωβρίου, ο Άγιος Ιερομάρτυς ΣΙΛΒΑΝΟΣ ο Γέρων ξίφει τελειούται.

Σιλβανός ο Άγιος Ιερομάρτυς, κατήγετο από την πόλιν της Παλαιστίνης Γάζαν, ήτις και Κωνσταντία ωνομάσθη, ήτο δε άνθρωπος πράος και άκακος, γηραλέος την ηλικίαν, στρατιώτης μεν πρότερον, είτα δε δια την υψηλήν και καθαράν του ζωήν έγινε Πρεσβύτερος της εν Γάζη Εκκλησίας. Ούτος λοιπόν παρασταθείς εις τον άπιστον λαόν των Καισαρέων και ελέγξας αυτών την ασέβειαν, εδάρη πικρώς και κατεξεσχίσθη εις τας πλευράς. Έπειτα κατεδικάσθη να δουλεύη εις τα μεταλλεία του χαλκώματος, τα ευρισκόμενα εις τους τόπους τους καλουμένους Ζωόρους. Εκεί δε ευρισκόμενος γίνεται Επίτροπος δια παροτρύνσεως του εκεί λαού. Μετ’ ολίγον δε καιρόν, κατεξηραμμένος ων τόσον εκ του γήρατος, όσον και εκ της ασθενείας, απεκεφαλίσθη παρά των ειδωλολατρών και ούτως έλαβεν ο αοίδιμος του Μαρτυρίου τον στέφανον. Συν αυτώ απεκεφαλίσθησαν και άλλοι τεσσαράκοντα Μάρτυρες, εκ των οποίων άλλοι μεν ήσαν από την Αιγυπτον, άλλοι δε από την Παλαιστίνην.

Τη ΙΔ΄ (14η) Οκτωβρίου, μνήμη του Οσίου Πατρός ημών ΚΟΣΜΑ του Ποιητού, Επισκόπου Μαϊουμά του Αγιοπολίτου, ήτοι του Ιεροσολυμίτου.

Κοσμάς ο Όσιος Πατήρ ημών, ο Ποιητής, έμεινεν ορφανός ενώ ήτο πολύ νέος· όθεν έλαβεν αυτόν ο πατήρ του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, ονόματι Σέργιος, και τον υιοθέτησε δια ψυχικήν του σωτηρίαν, έχων πολλήν πρόνοιαν περί αυτού και κηδεμονίαν. Επειδή δε ο πατήρ του θείου Δαμασκηνού είχε πλούτον και δόξαν πολλήν, δια τούτο προσέλαβεν εις τον οίκον του πολυμαθή τινα και σοφόν διδάσκαλον, αξίωμα έχοντα των Ασηκρητών, Μοναχόν δε ονομαζόμενον και αυτόν Κοσμάν. Εις τούτον λοιπόν παρέδωκε και τον κατά φύσιν υιόν του Ιωάννην και τον θετόν τούτον υιόν του Κοσμάν.