Τη Β΄ (2α) Ιανουαρίου, μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών ΚΟΣΜΑ Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του θαυματουργού, του εν τη σεβασμία Μονή της Χώρας.

Κοσμάς ο θείος ούτος Πατριάρχης ανέβη εις τον θρόνον της Κωνσταντινουπόλεως, Μοναχός ων πρότερον, κατά τους χρόνους του βασιλέως Μιχαήλ Ζ΄ του Δούκα, εν έτει αοστ΄ (1076) διάδοχος γενόμενος του προκατόχου αυτού Πατριάρχου Ιωάννου του Ξιφιλίνου. Ήτο δε ο μακάριος Κοσμάς εστολισμένος με πολλάς αρετάς, πλην δεν ήτο εις λόγους εξησκημένος. Δια τας αρετάς του όμως ηγαπάτο υπό του βασιλέως. Ούτος ο Πατριάρχης έστεψε βασιλέα Νικηφόρον τον Βοτανειάτην, όστις εβασίλευσεν εν έτει αοη΄ (1078).

Τη Β΄ (2α) Ιανουαρίου, μνήμη του Αγίου Μάρτυρος ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ του εξ Αγκύρας.

Βασίλειος ο Άγιος Μάρτυς ήτο κατά τους χρόνους του παραβάτου Ιουλιανού, εν έτει τξα΄ (361), καταγόμενος εκ της πόλεως Αγκύρας. Επειδή δε επίστευσεν εις τον Χριστόν, συνελήφθη και παρασταθείς εις τον ηγεμόνα Σατορνίνον ωμολόγησε τον Χριστόν ενώπιον αυτού μετά πολλής παρρησίας· όθεν κρεμασθείς καταξεσχίζεται ανηλεώς. Έπειτα φέρεται εκ της Αγκύρας εις την Κωνσταντινούπολιν, ένθα πάλιν καταξεσχίζεται και τανύεται τόσον ο αοίδιμος, ώστε εξηθρώθησαν αι αρθρώσεις των χειρών και των ώμων του. Έπειτα εξέδαραν το δέρμα του εις λωρίδας, τας οποίας ανέσπων από του σώματός του και με σίδηρα πεπυρωμένα κατακεντούσι τας σάρκας του. Όλας δε ταύτας τας ανυποφόρους βασάνους ανδρείως υπέφερεν ο καρτερόψυχος, δι’ ο και παρά Θεού τας αντιλήψεις και βοηθείας εδέξατο.

Τη Β΄ (2α) Ιανουαρίου, μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος ΘΕΑΓΕΝΟΥΣ.

ΘΕΑΓΕΝΗΣ ο Άγιος Ιερομάρτυς ήτο Επίσκοπος της πόλεως της λεγομένης Πάριον, επειδή είχε κτισθή υπό των Παρίων, ευρίσκεται δε αύτη μεταξύ της Κυζίκου και της Λαμψάκου. Ούτος λοιπόν διαβληθείς εις τον Τριβούνον Ζηλικίνθιον ωμολόγησε τον Χριστόν Θεόν αληθινόν· όθεν δέρεται με ξύλα, έπειτα δένεται και μετά ταύτα ρίπτεται εις τον βυθόν της θαλάσσης, τελειώσας ούτω τον δρόμον του Μαρτυρίου και λαβών παρά Κυρίου τον αμάραντον στέφανον.

Τη Β΄ (2α) του Ιανουαρίου, μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΥ Πάπα Ρώμης.

Σίλβεστρος ο μακάριος πατήρ ημών ήτο από την μεγαλόπολιν Ρώμην, την ζηλευτήν και περίφημον. Κατά την νεότητά του εχρημάτισε μαθητής Ιερομονάχου τινός και κληρικού της αυτής Μητροπόλεως, όστις εκαλείτο Κυρίων, άνθρωπος θεοφιλής, σοφός, και εις την πίστιν Ορθόδοξος. Παρά τούτου διδαχθείς ο μακάριος Σίλβεστρος εφύλαττε τα ορθά της πίστεως ημών δόγματα, και μιμούμενος τας αρετάς του διδασκάλου του επρόκοπτε καθ’ εκάστην εις την ευσέβειαν, κηρύττων την αλήθειαν, χωρίς ουδόλως να υπολογίζη τον εκ των Ελλήνων φόβον και κίνδυνον. Ήτο δε κατά πολλά φιλόξενος, και υπεδέχετο όσους ξένους έβλεπε να έρχωνται από άλλους τόπους, και τους περιεποιείτο πλουσίως.

Τη Α΄ (1η) Ιανουαρίου, ο Άγιος ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ο Επίσκοπος Ναζιανζού και πατήρ του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, εν ειρήνη τελειούται.

Γρηγόριος ο θείος ούτος πατήρ ήτο κατά σάρκα πατήρ του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, ως φαίνεται δε εν τω επιταφίω λόγω, τον οποίον ο Θεολόγος Γρηγόριος έπλεξεν εις τον πατέρα αυτού, τον Γρηγόριον τούτον, Επίσκοπον Ναζιανζού, παρουσία του Μεγάλου Βασιλείου, ο Άγιος ούτος Γρηγόριος πρότερον μεν ηκολούθει την αίρεσιν την λεγομένην των Υψισταρίων, μάλλον δε ταπεινών. Διότι η αίρεσις αύτη ήτο σύμμικτος εκ της ειδωλολατρικής πλάνης και της νομικής λατρείας, επειδή οι της αιρέσεως ταύτης οπαδοί απεστρέφοντο μεν τα είδωλα και τας θυσίας, ετίμων δε το πυρ και τους λύχνους, όπερ ήτο ίδιον της ειδωλολατρικής πλάνης. Ομοίως ητίμαζον μεν αυτοί και απέρριπτον την περιτομήν, ετίμων όμως το Σάββατον, όπερ ήτο ίδιον της νομικής λατρείας. Κατόπιν όμως ο εκ τοιαύτης ρίζης καταγόμενος Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζού εγένετο μέγας και πολύς της ευσεβείας υπέρμαχος, και εκοιμήθη εν ειρήνη πλήρης ημερών γενόμενος ως κατά πλάτος διηγείται εις τον προς τον πατέρα αυτού επιτάφιον λόγον ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος.

Τη Α΄ (1η) Ιανουαρίου, μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Αρχιεπισκόπου Καισαρείας Καππαδοκίας του Μεγάλου.

Βασίλειος ο Μέγας εν Αγίοις πατήρ ημών ήκμασε κατά τους χρόνους του βασιλέως Ουάλεντος εν έτει τξδ΄ (364) γεννηθείς περί το έτος τκθ΄ (329) εκ πλουσίων και ευγενών γονέων του εκ Πόντου Βασιλείου και της εκ Καισαρείας της Καππαδοκίας Εμμελείας ευσεβών και Ορθοδόξων, οι οποίοι είχον εν όλω τέσσαρας μεν παίδας άρρενας, Βασίλειον τον Μέγαν, Γρηγόριον, Ναυκράτιον και Πέτρον, μίαν δε θυγατέρα, Μακρίναν λεγομένην. Κατ’ αλήθειαν δε εις αυτούς επληρώθη ο λόγος του Δαβίδ, όστις λέγει·

Τη Α΄ (1η) του μηνός Ιανουαρίου την κατά σάρκα ΠΕΡΙΤΟΜΗΝ του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ εορτάζομεν.

Περιτομήν την κατά Σάρκα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού εορτάζομεν σήμερον, αδελφοί, την οποίαν κατεδέχθη να λάβη φιλανθρώπως κατά την προσταγήν του παλαιού Νόμου, ίνα αντί της χειροποιήτου και σαρκικής Περιτομής αντεισάξη εις ημάς την αχειροποίητον και πνευματικήν Περιτομήν, ήτοι το άγιον Βάπτισμα. Ταύτην, την του Κυρίου Περιτομήν, παρελάβομεν ημείς οι Χριστιανοί παρά των Αγίων Πατέρων να πανηγυρίζωμεν κατ’ έτος, ως και την πανηγυρίζομεν, λογιζόμενοι ταύτην ως μίαν των Δεσποτικών εορτών δια τον ημάς τιμήσαντα Κύριον δια μέσου αυτής.