Περί νηστείας –του Μεγάλου Βασιλείου

Η ζωή των Πρωτοπλάστων εις τον Παράδεισον είναι εικών της νηστείας, όχι μόνον διότι εκεί, μετά των αγγέλων ζώντες οι Πρωτόπλαστοι, κατώρθωσαν τα της ολιγαρκείας να ομοιάζουν προς αυτούς, αλλά και διότι όσα φαγητά εφεύρον μετέπειτα οι άνθρωποι, αυτοί δεν τα μετεχειρίζοντο εκεί εις τον Παράδεισον, ούτε οινοποσίαν, ούτε σφαγήν ζώων, ούτε όσα θολώνουν τον νουν του ανθρώπου. Επειδή δεν ενήστευσαν, εξωρίσθησαν από τον Παράδεισον· ας νηστεύσωμεν, λοιπόν, δια να επανέλθωμεν εκεί.                                   

–Μη μνησθής την παρακοήν της Εύας· μη ακούσης την συμβουλήν του όφεως διαβόλου, ο οποίος σε παρακινεί να τρώγης, δια να μη πάθη τίποτε το σώμα σου.    
–Το μεν έλαιον παχύνει τον αθλητήν, η νηστεία ενδυναμώνει τον ασκούμενον εις την εγκράτειαν. Ώστε, όσον αφαιρείς από την σάρκα, τόσον λαμπροτέραν κάμνεις την ψυχήν εκ της πνευματικής δυνάμεως. Διότι η νίκη κατά των αοράτων εχθρών δεν επιτυγχάνεται με τας σωματικάς δυνάμεις, αλλά με την υπομονήν εις τας θλίψεις. Είναι πάντοτε ωφέλιμος η νηστεία εις εκείνους οπού την ενεργούν – διότι ούτε οι δαίμονες τολμούν να βλάψουν την ψυχήν των, αλλά και οι φύλακες άγγελοι προθυμότερον μένουν πλησίον τους, διότι έχουν καθαράν την ψυχήν τους – πολύ δε περισσότερον εις τον καιρόν της Τεσσαρακοστής, ότε το κήρυγμα της νηστείας γίνεται πανταχού.         
– Δεν αρκεί δε μόνον η αποχή από τας τροφάς, δια να γίνη η νηστεία αξιέπαινος, αλλά πρέπει να προστεθή και η εγκράτεια εις τους λόγους και τας συναναστροφάς, και να πλησιάζωμεν και εις πνευματικούς ανθρώπους, οπού ημπορούν να μας ωφελήσουν, ώστε η νηστεία η σωματική να αποτελή συνέχειαν της ψυχικής ασκήσεως… Ας νεκρώσωμεν, λοιπόν, τα μέλη μας τα γήϊνα, οπού επιθυμούν την αμαρτίαν και με αντίστασιν, εν λόγοις και έργοις, ας περιορίσωμεν τα πάθη· και δια της αποχής από τα φαγητά, ας νηστεύσωμεν νηστείαν δεκτήν από τον Κύριον και αρεστήν εις Αυτόν, καθότι η αποχή από τα φαγητά εμποδίζει τας ατάκτους ορέξεις της κοιλίας και τας αισχράς ορμάς του σώματος. Και ο φιλόπονος εις την αρετήν θα κάμη ταύτα μιμούμενος τους βίους του προφήτου Ηλιού, του Μωϋσέως, του Δανιήλ, του Βαπτιστού Ιωάννου και των λοιπών αγίων, των οποίων δεν είναι ισάξιος όλος ο κόσμος.

Μέγας Βασίλειος: Ποιος σου έδωσε τα πλούτη;

Πόση μεγάλη χάρη έπρεπε να χρωστάς εις τον ευεργέτη, πόσο να είσαι χαρούμενος και να λαμπρύνεσαι με την τιμή, διότι ο ίδιος δεν ενοχλείς την πόρτα των άλλων, αλλά άλλοι κρούουν τις δικές σου! Τώρα δε είσαι κατσούφης και αποκρουστικός, αποφεύγων τις απαντήσεις , μη τυχόν κάπου αναγκασθής να βγάλης έστω και ολίγο από τα χέρια σου. Μία λέξη γνωρίζεις∙ δεν έχω∙ Ούτε θα δώσω , διότι είμαι πτωχός. Πράγματι πτωχός είσαι και στερείσαι απ’ όλα τα αγαθά. Πτωχός από φιλανθρωπίαν, πτωχός από πίστη εις τον Θεόν, πτωχός από ελπίδα αιώνιο. Κάμε συμμέτοχους εις τα σιτηρά τους αδελφούς. Αυτό που αύριο σαπίζει, δώσε το σήμερα εις τον έχοντα ανάγκη. Η χειρότερα μορφή της πλεονεξίας είναι το να μη δίδη κανείς εις τους ενδεείς ούτε από αυτά που φθείρονται.
Ποίον, λέγει, αδικώ με το να προστατεύσω τα ιδικά μου; Ποία, πες μου, είναι ιδικά σου; Από πού τα έλαβες και τα έφερες εις τη ζωή; Όπως όταν κάποιος , αφού καταλάβη εις το θέατρο θέση θέας, εμποδίζη έπειτα τους εισερχόμενους με το να νομίζη δικό του αυτό που είναι κοινό κατά τη χρήση εις όλους, τέτοιοι είναι και οι πλούσιοι. Δηλαδή, αφού εκ των προτέρων εκυρίευσαν τα κοινά αγαθά, τα ιδιοποιούνται λόγω του ότι τα επρόλαβαν. Διότι, εάν ο καθένας , κρατούσε αυτό που χρειάζεται δια να θεραπεύση τις ανάγκες του, άφηνε το περίσσευμα εις τον έχοντα ανάγκη, τότε κανένας δεν θα ήταν πλούσιος , κανένας δε θα ήταν φτωχός.
Δεν εξήλθες γυμνός από τη κοιλιά; Δεν θα επιστρέψης και πάλι γυμνός εις τη γη; Αυτά δε που έχεις τώρα από πού τα έχεις ; Εάν μεν λέγης ότι από τη τύχη είσαι άθεος, διότι δεν γνωρίζεις τον δημιουργό, ούτε ευχαριστείς τον δοτήρα. Εάν δε αποδέχεσαι ότι από τον Θεόν είναι, πες μου τον λόγο δια τον οποίο τα έλαβες. Μήπως ο Θεός είναι άδικος που άνισα μοιράζει εις ημάς τα αναγκαία δια τη ζωή; Διατί εσύ πλουτείς και εκείνος είναι πτωχός; Δια κανένα άλλο λόγο παρά δια να λάβης εξάπαντος και εσύ τον μισθόν της αγαθότητος και της καλής διαχειρίσεως και εκείνος δια να τιμηθή με τα μεγάλα έπαθλα της υπομονής.