Ποῖος εἶναι ὁ κανονικὸς Ἐπίσκοπος τοῦ Ἁγίου Ὄρους;

ΕΙΣ ΤΟ φύλλον τοῦ Ο.Τ. τῆς 10ης Ἰουλίου 2015 (ἀρ. φ. 2077) ἐδηµοσιεύσαµεν ἐκτενὲς ἄρθρον-ἀπάντησιν µὲ τίτλον «Περὶ τοῦ ζητήµατος τῆς πνευµατικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ἁγίου Ὄρους» ἔπειτα ἀπὸ ἐπιστολὴν ἀναγνώστου, ὁ ὁποῖος µᾶς ἐφιστοῦσε τὴν προσοχὴν εἰς τὴν διαδεδοµένην ἀλλὰ ἐσφαλµένην ἄποψιν ὅτι «Τὸ Ἅγιον Ὄρος ὑπάγεται ἀνέκαθεν ἐκκλησιαστικῶς καὶ πνευµατικῶς στὸ Οἰκουµενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ µνηµονεύεται τὸ ὄνοµα τοῦ ἑκάστοτε Πατριάρχη». Εἰς τὴν ἀπάντησίν µας κατεδείξαµεν ὅτι ἕως τουλάχιστον τὸ 1313 µ.Χ. ὁ Οἰκ. Πατριάρχης δὲν εἶχε καµίαν ἀπολύτως δικαιοδοσίαν εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος, διότι ἡ Χερσόνησος τοῦ Ἄθω ὑπήγετο πάντοτε κανονικῶς εἰς τὴν ἐπισκοπὴν Ἱερισσοῦ καὶ ὁ Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ ὡς ἐπιχώριος Ἐπίσκοπος εἶχε τὰ δικαιώµατα µνηµονεύσεως, ἱεροτελεστιῶν καὶ χειροτονιῶν. Τὰ κατωχυρωµένα ἱστορικῶς καὶ κανονικῶς δικαιώµατα τοῦ Μητρ. Ἱερισσοῦ, ὄχι µόνον δὲν συνεπάγονται κατάργησιν τοῦ αὐτοδιοικήτου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἀλλὰ ἐνίσχυσιν αὐτοῦ. Αὐτὸ ἀπέδειξεν ἡ ἱστορία, καθὼς ὡς Μητροπολίτης –καὶ µάλιστα ἀνίσχυρος- δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπεµ- βαίνη (ἄλλωστε ὅσες φορὲς τὸ ἐπεδίωξε δὲν ἐπέτυχε τίποτε, ἐφόσον δὲν διέθετεν οὔτε τὸ δικαίωµα ἀλλὰ οὔτε τὴν δύναµιν) καὶ ἁπλῶς προσεφέρετο ὁ ἴδιος εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ἱ. Μονῶν. Ἀντιθέτως πρὸς τὸν Πατριάρχην, ὁ ὁποῖος ἀπέκτησε µεγάλον ἔλεγχον κατὰ τὴν Τουρκοκρατίαν καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ σηµεῖον νὰ ἐπιθυµῆ νὰ ὑπαγάγη τὸ Ἅγιον Ὄρος εἰς τὴν ἄµεσον δικαιοδοσίαν του, πρᾶγµα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπέτυχε, µετὰ ἀπὸ ἀντιδράσεις Ἁγιορειτῶν. Τὰ δικαιώµατα τοῦ Μητρ. Ἱερισσοῦ ἀπετέλουν ἐξασφάλισιν τῶν Ἁγιορειτῶν, διότι διεσφάλιζαν τὴν τήρησιν τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως, δηλ. τοῦ ἐδαφικοῦ κριτηρίου διὰ τὴν ἀποφυγὴν ὁποιασδήποτε ὑπερορίας ἀντικανονικῆς πράξεως καὶ τὴν µετατροπὴν τοῦ Ἄθω εἰς κάποιου εἴδους Πατριαρχικοῦ «παποβικαριάτου».

Προς τους σεβαστούς κληρικούς της Συντακτικής Επιτροπής του κειμένου ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ κατά του οικουμενισμού -- Του ομότιμου Καθηγητού της Θεολογικής Σχολής κ. Ιωάννου ΚΟΡΝΑΡΑΚΗ

Γέροντα Ιωσήφ, Αγίου Ορους, π. Γ. Μεταλληνό, π. Θ. Ζήση, π. Μάρκον Μανώλη και π. Σαράντη Σαράντο. Έλαβα και ανέγνωσα με ιδιαίτερη προσοχή, τόσο το κείμενο τής παρακλήσεώς σας να συμμετάσχω στην αντιοικουμενιστική σας προσπάθεια, όσο και εκείνο τής διακηρύξεώς σας. Στο κείμενο της παρακλήσεώς σας, απευθύνεσθε προσωπικώς και ονομαστικώς στον υποφαινόμενο, και σημειώνετε: «Σας παρακαλούμε θερμά, εφ’ όσον συμφωνείτε με το περιεχόμενο της ομολογίας, να προσυπογράψετε το κείμενο, προκειμένου να χαροποιήσουμε έτσι και να καθησυχάσουμε τούς πιστούς, πού αγωνιούν για τα τεκταινόμενα και αναμένουν λόγους αληθείας». Σκοπός, λοιπόν, της αντιοικουμενιστικής σας προσπάθειας είναι η καθησύχαση των πιστών για την συνεχή ισχυροποίηση της οικουμενιστικής λαίλαπας στον χώρο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, και η καθησύχασίς τους ότι, εσείς εγγυάσθε την προστασία της Εκκλησίας από τις καταστροφικές, γι’ αυτήν, συνέπειες της οικουμενιστικής δραστηριότητος των Ορθοδόξων ταγών της. Δυστυχώς, σας δηλώνω ότι, δεν μπορώ να προσυπογράψω το κείμενο, το οποίο εσείς χαρακτηρίζετε ως «Ομολογία Πίστεως», επειδή η ομολογία αυτή δεν γίνεται με τούς όρους και τις απαιτήσεις του Ταμείου των Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας, αλλά και της αγιοπνευματικής πατερικής παραδόσεως του μαρτυρίου αίματος και ψυχής, με το οποίο, και μόνον, οι θείοι Πατέρες, ως δούλοι γνησιώτατοι Χριστού, «όλην συλλεξάμενοι ποιμαντικήν επιστήμην και θυμόν ιερόν κινήσαντες, τους βαρείς εξεδίωξαν και λοιμώδεις λύκους των αιρέσεων, εκσφενδονήσαντες αυτούς, με την σφενδόνα του πνεύματος, έξω του της Εκκλησίας πληρώματος», κατά τον υμνογράφον της Εκκλησίας! Οι βαρείς λύκοι, λοιπόν, των αιρέσεων, και, μάλιστα, της λοιμώδους νόσου της οικουμενιστικής παναιρέσεως, δεν εξορκίζονται με έναν χαρτοπόλεμο αντιαιρετικών κειμένων -ανιαρό και ανίερο-, ο οποίος χαρτοπόλεμος, κάθε φορά, πληροφορεί το ποίμνιο, απλώς, τι είναι η αίρεσις και ποια καταστροφικά αποτελέσματα προκαλεί στην ζωή της Εκκλησίας! Μέχρι σήμερα, έχει κυκλοφορήσει μεγάλος αριθμός τέτοιων κειμένων, από την ηγουμενική διοίκηση του Αγίου Όρους, από την δική σας ομάδα κληρικών και μοναχών, αλλά και από άλλες αντιοικουμενιστικές προσπάθειες. Έχει χυθεί πολύ μελάνι και έχει ξοδευθεί πολύ χαρτί, για τα ίδια θέματα, το ίδιο μοτίβο, το δήθεν «μαχητικό», χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα εις βάρος των εκκλησιαστικών οικουμενιστών.

ΕΝ ΕΤΟΣ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ…

Ο Θεός είναι ο Ων. Ο Υπάρχων. Τίποτε πέραν τούτου μεγαλύτερον, τίποτε αληθέστερον… Απεκαλύφθη εις τον εκλεκτόν Του λαόν Ισραήλ και ήνοιξε μετ’ αυτού διάλογον. Και ο διάλογος ούτος εκωδικοποιήθη εις την Παλαιάν Διαθήκην… Εις τα «Εθνη» «ωμίλησε» δια του «σπερματικού λόγου», δια της φυσικής οδού. Και «ότε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου», «επ’ εσχάτων των ημερών τούτων ελάλησεν ημίν εν Υιώ»… Και έκτοτε, έκλεισεν ο διάλογος, ο «δια γνόφου και νεφέλης» με τον Ισραήλ και ήνοιξεν ένας άλλος διάλογος, «τοσούτω κρείττων γενόμενος των αγγέλων, όσω διαφορώτερον παρ’ αυτούς κεκληρονόμηκεν όνομα». Ο διάλογος με τα Έθνη, με ολόκληρον τον κόσμον… Και ο διάλογος ούτος συνεπυκνώθη εις την Καινήν Διαθήκην. Η Καινή Διαθήκη είναι κήρυγμα, εξαγγελία του θελήματος του Θεού, είναι το Ευαγγέλιον. Ως κήρυγμα αποτελεί μονόλογον. Ως πρόσκλησις προς τα λογικά όντα, προς έτερον λόγον, μεταβάλλεται εις διάλογον. Κατά βάθος, βεβαίως, ο Θεός λαλεί προς τους ανθρώπους, δεν διαλέγεται. Διαλέγεται ο άνθρωπος με τον Θεόν, αφού έχει αντιρρήσεις, διατυπώνει ενστάσεις, αρνείται, αποδέχεται τον λόγον, μισεί, αγαπά… Ο λόγος όμως δεν είναι μόνον λόγος, δεν είναι Ευαγγέλιον μόνον. Είναι και ζωή, ύπαρξις, οντότης, σαρξ. Και «ο λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν». Και ούτως, ο ενυπόστατος λόγος, ο Ιησούς Χριστός, ίδρυσε την Εκκλησίαν…  Και η Εκκλησία είναι Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική, αποτελουμένη από τον Χριστόν ως Κεφαλήν και τα μέλη, τους πιστούς, ως Σώμα Του… Τούτο αποτελεί την θεμελιωδεστέραν δογματικήν αλήθειαν της Εκκλησίας. Και η σύνθεσις αυτή, Κεφαλής και Σώματος, ελέγχει πάσας τας περί «Χριστιανισμού» κ.λ.π. θεωρίας, ως λυδία λίθος…

ΣΑΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ του αειμνήστου Στεργίου Σάκκου, Ομ. Καθηγητού Α.Π.Θ.

«᾿Ετέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ» (Λουκ. 2,11) ἀνήγγειλαν οἱ ἄγγελοι στούς ταπεινούς βοσκούς τῆς Βηθλεέμ. Τό ἴδιο ἄγγελμα ἀπευθύνεται σέ κάθε ἄνθρωπο τῆς γῆς, ἀφοῦ γι᾿ αὐτό κατέβηκε στή γῆ, ἔλαβε ἀρχή ὁ ἄναρχος καί σάρκα ὁ ἄσαρκος Θεός· γιά νά χαρίσει στόν ἄνθρωπο τήν λύτρωση, τήν σωτηρία. ῾Ωστόσο, εἶναι ἀλήθεια διαπιστωμένη, πού καθημερινά καί πολλαπλά ἐπιβεβαιώνεται ὅτι εἶναι ἀνησυχητικά πολλοί οἱ ἀλύτρωτοι, οἱ ἄνθρωποι, πού παραμένουν μακριά ἀπό τήν σωτηρία. Αὐθόρμητο καί εὔλογο ἀνεβαίνει στά χείλη μας τό ἐρώτημα· τάχα γιατί; ῾Η ἀπάντηση ἀποκαλύπτει πολλές καί βαθειές αἰτίες, ὅσο βαθειά καί πολυποίκιλη εἶναι ἡ ἀνθρώπινη ψυχή, ὅσο πλατειά καί ἀνερμήνευτη εἶναι ἡ ἐλευθερία, τήν ὁποία ὁ Θεός ἀναγνωρίζει στό πλάσμα του. Θά ἐπισημάνω μόνο μία —θεμελιακή, κατά τή γνώμη μου— αἰτία, πού καθιστᾶ ἐπίπονο καί γι᾿ αὐτό ἀνεπιθύμητο τόν δρόμο πρός τήν πολυπόθητη σωτηρία. Καί θά μιλήσω παραβολικά.

῞Οταν ὁ διάσημος μαθηματικός Εὐκλείδης πρόσφερε στόν βασιλιά Πτολεμαῖο τήν περίφημη «Γεωμετρία», ἐκεῖνος θαύμασε τό ἐπίτευγμα. Καθώς ὅμως τό φυλλομέτρησε, διαπίστωσε ὅτι τοῦ ἦταν τελείως ἀδύνατο νά κατανοήσει τά γραφόμενα στό βιβλίο. Ρώτησε, λοιπόν, τόν Εὐκλείδη·

—Δέν ὑπάρχει κάποιος εὐκολώτερος τρόπος γιά νά γνωρίσει κανείς αὐτά τά σπουδαῖα πράγματα, πού γράφεις ἐδῶ, χωρίς νά διαβάσει τό βιβλίο;

Καί ὁ σοφός μαθηματικός τοῦ ἀπάντησε·

—Μεγαλειότατε, δέν ὑπάρχει βασιλική λεωφόρος, πού νά ὁδηγεῖ στήν γεωμετρία!

᾿Αναμφίβολα εἶναι ποθητή καί περιζήτητη ἀπό ὅλους ἡ σωτηρία. ᾿Απαιτεῖ ὅμως τήν τόλμη τῆς μετάνοιας, πού συνεπάγεται τήν πορεία στήν «στενή ὁδό» τῆς πίστεως. Εἶναι ὁ μοναδικός δρό μος, πού ὁδηγεῖ στήν ἀληθινή ζωή τούς Ἰουδαίους ἀλλά καί τούς , ὅπως μᾶς πληροφοροῦν οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων· «καί τοῖς ἔθνεσιν ὁ Θεός

τήν μετάνοιαν ἔδωκεν εἰς ζωήν» (Πραξ. 11,18). ῾Η μετάνοια προϋποθέτει ταπείνωση, συντριβή, ἀπόθεση τῶν σφαλμάτων, τῶν παθῶν καί τῶν ἀδυναμιῶν ἀλλά καί τῶν ἀρετῶν, τῶν καυχημάτων καί τῶν ἐπιτευγμάτων μας στά πόδια τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. ᾿Επιβάλλει ὁλόψυχη ὑποταγή στό θέλημά του. Μόνο στίς ψυχές, πού Τόν πλησιάζουν μέ τήν ταπείνωση τῶν σοφῶν μάγων, πού Τόν ὑποδέχονται μέ τήν ἁπλότητα τῶν ταπεινῶν ποιμένων τῆς Βηθλεέμ, χαρίζει ὁ Κύριος τήν δυνατότητα νά

Τόν δοξολογήσουν μαζί μέ τούς ἀγγέλους. Μόνο ὅσοι μετανοοῦν καλοδέχονται στήν καρδιά τους τόν Σωτήρα. Καί σ᾿ αὐτούς ἀποκαλύπτεται τό μεγάλο μυστικό ὅτι εἶναι εὐφρόσυνη κι εὐλογημένη ἡ ὁδός τοῦ Κυρίου. Εἶναι, στ᾿ ἀλήθεια, θλιβερό ὅτι σήμερα ὄχι μόνο οἱ δηλωμένοι ἄπιστοι καί ἄθεοι ἀλλά καί οἱ λεγόμενοι χριστιανοί, πού δέν ἔπαυσαν νά νοσταλγοῦν καί νά ἀναζητοῦν τήν σωτηρία, ἀρνοῦνται νά βαδίσουν τόν σίγουρο δρόμο, πού ἄνοιξε ὁ Χριστός. Δέν θέλουν νά παραδεχθοῦν ὅτι δέν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος, «βασιλική λεωφόρος», πού νά ὁδηγεῖ ἄκοπα καί ἄνετα στήν σωτηρία. Καί —τό πιό τραγικό— ἐνῶ ἀρνοῦνται νά βαδίσουν τόν αὐθεντικό δρόμο, ἐπινόησαν ἕναν δικό τους, ψεύτικο καί πολύ ἐπικίνδυνο, διότι ὁδηγεῖ μέ ἀκρίβεια στήν «ἀπώλειαν», στήν ὁλοκληρωτική καταστροφή. Εἶναι ὁ ψευτοχριστιανισμός, πού κρατᾶ τό περιτύλιγμα καί ἀπεμπολεῖ τήν οὐσία τοῦ χριστιανισμοῦ. Έτσι καταντοῦμε, κατά τήν ἔκφραση τῶν Ἁγίων Πατέρων, ψευτοχριστιανοί καί ἀχρίστιανοι, ἐχθροί τοῦ Χριστοῦ μέ τό ὄνομα τοῦ χριστιανοῦ! Δέν εἶναι τῆς ὥρας μία ἀναλυτική παρουσίαση τοῦ σύγχρονου ἐπικίνδυνου ψευτοχριστιανισμοῦ. Σημειώνω μόνο ἕνα δεῖγμα, πού ἔντονα ἐκδηλώνεται κατά τίς γιορτινές ἡμέρες τῶν Χριστουγέννων. Ποιό εἶναι τό «σῆμα κατατεθέν», τό χαρακτηριστικό γνώρισμα τῆς γιορτῆς; Μήπως ἡ μαθητεία καί ἡ μελέτη τῶν συγκλονιστικῶν προφητειῶν, πού προάγει τήν πίστη; Μήπως ἡ λατρεία καί ἡ μυστηριακή ζωή, πού αὐξάνει τήν χάρη; Μήπως ἡ συγχώρεση καί ἡ φιλανθρωπία, πού τρέφει τήν ἀγάπη; ῞Ολα αὐτά, πού μᾶς φέρνουν προσκυνητές στήν φάτνη τῆς Βηθλεέμ, πού ἀποτελοῦν ὑποδοχή καί φιλοξενία ἀντάξια τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ, εἶναι γιά τούς περισσότερους ἀνύπαρκτα. ᾿Ακόμη καί ὅταν ὑπάρχουν, γίνονται ὑποτονικά καί ἀπό συνήθεια. Καί καταντήσαμε νά ἔχουμε ὡς γνώρισμα τῶν Χριστουγέννων τό χριστουγεννιάτικο δένδρο! Τό στολίζουμε μέ πλουμίδια καί μπιχλιμπίδια, τό φορτώνουμε μέ λαμπιόνια, τό κυκλώνουμε μέ φωτάκια, πού ἀναβοσβήνουν, τό πασπαλίζουμε μέ χρυσόσκονες. Καί μ᾿ ὅλα αὐτά δέν παύει νά εἶναι ἕνα ψεύτικο, νεκρό πράγμα, δένδρο χωρίς ρίζες, χωρίς ζωογόνα φύλλα, χωρίς θρεπτικούς καρπούς, σάν τήν τυπική καί ἄκαρπη πίστη μας. Φοβοῦμαι πώς αὐτό τό ἄψυχο χριστουγεννιάτικο δένδρο ἀποδίδει ἐν πολλοῖς τήν εἰκόνα τῶν σημερινῶν χριστιανῶν, πού ἀποξενωμένοι ἀπό τήν ζωή τῆς πίστεως παραμένουν «δένδρα ἄκαρπα». Καί τό πιό θλιβερό, ἐγκληματικό θά τό χαρακτήριζα, μ᾿ αὐτό τό χριστουγεννιάτικο δένδρο ξεγελοῦμε καί ἀποπροσανατολίζουμε τή νέα γενιά, τά παιδιά μας. Δέν τά ἐμποδίζουμε, ὄχι, οὔτε τά ἀπομακρύνουμε ἀπό τήν πίστη. Κάνουμε κάτι πολύ χειρότερο. Τά μυοῦμε «ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων» σέ μία ψεύτικη πίστη, σέ ἕναν ψευτοχριστιανισμό καί γαλουχοῦμε ἔτσι μιά νέα γενιά ψευτοχριστιανῶν, ἀχρίστιανων. Γιά νά συνεχίσουν σάν κι

ἐμᾶς, μιά ζωή ἀρκούμενη στό ἐπίχρισμα τοῦ χριστιανισμοῦ, χωρίς Χριστό, χωρίς πίστη καί μετάνοια. ᾿Αγαπητοί μου, τό θέμα εἶναι καί ξεκάθαρο· ῾Ο Χριστός τά δίνει ὅλα

μόνο σ᾿ ἐκείνους, πού τοῦ παραδίδουν ὅλο τόν ἑαυτό τους μέ τήν μετάνοια. ῎Ω καί νά γινόταν αὐτή τό γνώρισμα τῶν φετεινῶν Χριστουγέννων! Θά ζούσαμε τότε σίγουρα λυτρωτικά, εὐλογημένα Χριστούγεννα!

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΑΣ

Ελλάς είναι ένας χώρος, μία φυλή, μία Ιδέα. Ομφαλός της Ελλάδος υπήρξεν ο Παρθενών. Εκεί συνεπυκνώθη ό,τι μέγα και ευγενές παρήγαγεν η ψυχική και διανοητική δυναμικότης της ελληνίδος φυλής. Και υπό την σκιάν του Παρθενώνος ανεπτύχθη παν το ανήκον εις την σφαίραν του επιστητού και υπεραισθητού. Και θρησκεία και φιλοσοφία και τέχνη και πολιτικαί επιστήμαι.

Αλλ’ όλα αυτά τα επιτεύγματα, προ των οποίων, μέχρι σήμερον, η πεπολιτισμένη ανθρωπότης υποκλίνεται, αποτελούν την έκφρασιν του φυσικού ελληνικού δυναμισμού. Έδωσαν το μέτρον της υψηλής νοήσεως, του συμμέτρου συναισθήματος, της αρρενωπής διανοητικότητος, της εννοίας του Δικαίου και της εκλεπτυσμένης αισθητικής…

Ο ελληνισμός όμως, όσον και αν εμορφώθη εις πάγια σχήματα θεωρητικά και πρακτικά, όσον και αν ανεγνωρίσθη ως η υπάτη πολιτιστική κατάκτησις, δεν έμεινεν εις τα όρια, άτινα προσδιώρισεν η φυλετική του ευγένεια. Ακριβώς αυτή η ευγένεια εξώθησε την διαίσθησίν του εις την παραδοχήν και αναζήτησιν αγνώστων αξιών… Εντεύθεν ήρχισε να προεκτείνεται, να διασπά τα φυσικά του όρια, να εισέρχεται «δυνάμει» εις την περιοχήν του «αγνώστου Θεού», να μεταβάλλεται η νοσταλγική του αναζήτησις εις προφητικάς ενοράσεις, ας επηκολούθησεν η εμφάνισις του «καταγγελέως ξένων δαιμονίων» επί του Αρείου Πάγου, του Αποστόλου Παύλου…

Και η Ελλάς εγένετο Χριστιανική. Όλος ο διανοητικός και ψυχικός πλούτος του ελληνισμού, όλος ο ιδιότυπος φυσικός δυναμισμός του, εμίγη με το υπερφυσικόν φως της αληθείας. Και απετελέσθη ο ελληνοχριστιανικός πολιτισμός. Και εντεύθεν η Ελλάς εδημιούργησε μίαν υψηλήν παράδοσιν πνευματικού βίου, η οποία εύρε την τελείαν πληρότητα, εις την Βυζαντινήν Παράδοσιν, ως Ορθοδοξία…

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΝΗΠΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΩΣ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗΣ* -- Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Γεωργίου ∆. Μεταλληνοῦ

Στό πλαίσιο τῆς ἐµψυχούµενης ἀπό τίς ἡσυχαστικές πρακτικές παράδοσης εἶναι δυνατόν νά ἑρµηνευθεῖ ἒγκυρα ἡ ἐθνική, κοινωνική, πολιτιστική, ἀλλά καί πολιτική ἱστορία τῆς Ἑλληνορ- θοδοξίας. Ἡ «Βυζαντινή» καί «Μεταβυζαντινή» διάρκεια δέν µπορεῖ νά ἀποτιµηθεῖ σωστά χωρίς γνώση τῆς πατερικῆς Θεολογίας, πού δέν εἶναι ἂσαρκη, στοχαστική-διανοητική θεολόγηση, ἀλλά καρπός εὒχυµος τῆς ἡσυχαστικῆς πράξης, ὡς ἂσκησης. 1. Ὁ Ἡσυχασµός συνιστᾶ τήν πεµπτουσία τῆς ρωµαίικης (ὀρθοδόξου) παραδόσεως, ταυτιζόµενος µέ αὐτό πού περικλείει καί ἐκφράζει ὁ ὃρος Ὀρθοδοξία1 . Ὀρθοδοξία ἒξω ἀπό τήν ἡσυχαστική παράδοση εἶναι ἀδιανόητη καί ἀνύπαρκτη. Ἡ Ἡσυχαστική, ἐξ ἂλλου, πράξη εἶναι ἡ «λυδία λίθος» γιά τήν ἀναγνώριση τῆς αὐθεντικῆς χριστιανικότητος. ∆έν ὑπάρχει Ἃγιος ἒξω ἀπό τήν ἡσυχαστική πράξη, ὃπως περίτρανα ἀποδεικνύει ἡ ὑµνογραφία τῆς Ἐκκλησίας µας. Πρέπει δέ νά ἀποσαφηνισθεῖ, ὃτι ὁ Ἡσυχασµός νοεῖται κυρίως ὡς πορεία πρός τήν θέωση καί ἐµπειρία θεώσεως καί δευτερευόντως ὡς (θεολογική) καταγραφή αὐτῆς τῆς µεθόδου καί ἐµπειρίας. Τά κείµενα, ἐξ ἂλλου, στήν Ὀρθοδοξία, τήν αὐθεντική χριστιανικότητα, ἀκολουθοῦν τήν πράξη καί τήν περιγράφουν, ἀλλά ποτέ δέν τήν ὑποκαθιστοῦν. Οἱ «διάδοχοι» τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαµᾶ δέν βρίσκονται στήν ἀκαδηµαϊκή θεολόγηση, ἀλλά στήν ἀσκητική συνέχειά του. «Ὁ Ἡσυχασµός, ὡς ἀσκητική θεραπευτική ἀγωγή, ἦτο ἡ καρδία τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπό τήν ἐποχήν τῶν Ἀποστόλων καί ἐκυριάρχει εἰς ὃλην τήν Ρωµαϊκήν βασιλείαν, Ἀνατολήν καί ∆ύσιν»2 .

ΑΘΕΪΑ, Η ΣΙΩΠΗ ΔΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΙΝ - Τοῦ αείμνηστου Στεργίου Σάκκου, Ὁμοτ. Καθηγητοῦ Α.Π.Θ.

Εἶναι γεγονός ὅτι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος δέν πολυενδιαφέρεται γιά τά πνευματικά καί μάλιστα γιά τά δογματικά θέματα, πού ἀποτελοῦν τό θεμέλιο καί τήν πηγή τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί τῆς σωτηρίας. Ἡ σημερινή κουλτούρα καί γενικότερα ἡ περιρρέουσα ἀτμόσφαιρα ὄχι μόνο εὐνοεῖ μιά τέτοια νοοτροπία ἀλλά καί ἐξωθεῖ σʼ αὐτήν. Ἄλλωστε τό στίγμα τοῦ «φονταμενταλισμοῦ» καί ἡ μομφή τῆς μισαλλοδοξίας συνοδεύουν ἀνεξέλεγκτα κάθε προσπάθεια γιά τήν διατήρηση τῶν παραδεδομένων ἀξιῶν, πού ἀποτελοῦν τά θεμέλια τοῦ πολιτισμοῦ καί τῆς πνευματικῆς μας οἰκοδομῆς. Κάτω ἀπό ὅλες αὐτές τίς ἔμμεσες πιέσεις ὁ σημερινός ὀρθόδοξος χριστιανός ἀβασάνιστα ἀποδέχεται τά δελεαστικά κηρύγματα Οἰκουμενισμοῦ, αὐτοῦ τοῦ ὁδοστρωτήρα καί ἰσοπεδωτῆ τῶν δογμάτων, καί περνᾶ στά «ψιλά γράμματα» τίς δογματικές διαφορές. Ὡστόσο, εἶναι λάθος καί παράπτωμα πνευματικό νά ἀδιαφοροῦμε γιά τά δόγματα· νά τά θεωροῦμε σχολαστική ἐνασχόληση τῶν θεολόγων, ἀνούσιο καί ἐνοχλητικό πονοκέφαλο γιά μᾶς τους «ἁπλούς χριστιανούς».
Τήν θεμελιακή σημασία τοῦ δόγματος καί τήν στενή σχέση του με τήν καθημερινή μας ζωή ἐκφράζει ἡ Ἐκκλησία μας ποικιλοτρόπως, ἀκόμη καί μέ τήν διάταξη τῶν πέντε πρώτων Κυριακῶν τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς,