Τη ΙΔ΄ (14η) Απριλίου, μνήμη του Αγίου Νέου Μάρτυρος ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ του Πελοποννησίου, αθλήσαντος εν έτει αωγ΄ (1803).

Δημήτριος ο νεοφανής Μάρτυς του Χριστού κατήγετο από την Πελοπόννησον εκ χωρίου τινός της Αρκαδίας Λιγούδιστα καλούμενον, υιός ων Χριστιανών γονέων. Ο πατήρ αυτού ωνομάζετο Ηλίας, η δε μήτηρ του απέθανεν, ότε ο Άγιος ήτο ακόμη βρέφος μικρόν και δεν την εγνώρισε καθόλου, είχε δε και αδελφόν μεγαλύτερον. Ο πατήρ του, μετά τον θάνατον της πρώτης του συζύγου, έλαβε και δευτέραν τοιαύτην, η οποία, καθό μητρυιά, όχι μόνον δεν είχε καμμίαν επιμέλειαν δια τους προγονούς της, αλλ’ όλως αντιθέτως, εφέρετο ως μητρυιά. Όθεν, στενοχωρημένοι οι παίδες από την πτωχείαν και περιφρονημένοι και μεμισημένοι από την μητρυιάν, ανεχώρησαν εκείθεν και ο μεν πρώτος αδελφός μετέβη εις την Τρίπολιν και έγινεν υπηρέτης εις τουρκικήν τινά οικογένειαν, ο δε Δημήτριος προσεκολλήθη εις τινας κτίστας, οι οποίοι κατά το σύνηθες εις αυτούς περιεπάτουν από τόπου εις τόπον δια να κτίζουν οικοδομάς. Όθεν μετά καιρόν ήλθον και εις την Τρίπολιν, έχοντες μαζί των και τον Δημήτριον, όστις συνανεστρέφετο εκεί με τουρκόπαιδας.

Τη ΙΔ΄ (14η) Απριλίου, μνήμη της Αγίας Μάρτυρος ΘΩΜΑΪΔΟΣ.

Θωμαϊς η Αγία Μάρτυς εγεννήθη εις την Αλεξάνδρειαν, όπου και ανετράφη καλώς και εξεπαιδεύθη υπό των γονέων της. Έπειτα συζευχθείσα μετ’ ανδρός έζη εις τον οίκον της ηγαπημένη με τον άνδρα της και διάγουσα την ζωήν της με κοσμιότητα και σωφροσύνην. Επειδή δε συγκατώκουν μετά του πενθερού της, ημέραν τινά, καθ’ ην απουσίαζεν ο σύζυγός της, ο των ψυχών φθορεύς διάβολος ενέπνευσεν αισχρούς λογισμούς εις τον γέροντα κατά της νύμφης του Θωμαϊδος και επεδίωκε να συνέλθη μετ’ αυτής, μηχανευόμενος πάντα τρόπον, ίνα επιτύχη του μοχθηρού σκοπού του. Τούτο ιδούσα η μακαρία Θωμαϊς συνεβούλευε τον γέροντα και παρεκάλει αυτόν να αποβάλη της καρδίας του τοιούτον διαβολικόν λογισμόν.

Τη ΙΔ΄ (14η) Απριλίου, ο Άγιος Μάρτυς ΑΡΔΑΛΙΩΝ ο μίμος, πυρί τελειούται.

Αρδαλίων ο Άγιος Μάρτυς έζη κατά τους χρόνους του βασιλέως Μαξιμιανού του βασιλεύσαντος κατά τα έτη σπστ΄ - τε΄ (286 – 305), κατεγίνετο δε εις τα θέατρα και τας κωμωδίας και εμιμείτο τας κινήσεις ενός εκάστου, υποκρινόμενος τα των άλλων πάθη και δράματα. Επειδή δε ποτε ηθέλησε να μιμηθή καθ’ υπόκρισιν την αντίστασιν την οποίαν εδείκνυον οι Χριστιανοί κατά των τυράννων, όταν εμαρτύρουν, τούτου ένεκα εκρεμάσθη υψηλά και εξεσχίζετο κατά την τέχνην των ηθοποιών, επειδή δήθεν δεν ήθελε να προσφέρη θυσίαν εις τους θεούς. Όταν λοιπόν ο λαός βλέπων ταύτα εχειροκρότει και επήνει την επιτηδείαν αυτού μίμησιν, συγχρόνως δε και την φαινομένην γενναιοκαρδίαν αυτού, τότε ο Αρδαλίων, φωτισθείς παρά Θεού, εβόησε μεγαλοφώνως και είπε προς τον λαόν να σιωπήσωσιν. Αφού δε εσιώπησαν, εκήρυξε λαμπρά τη φωνή, ότι πιστεύει τη αληθεία εις τον Χριστόν. Τότε ο άρχων του τόπου συνεβούλευσεν αυτόν να μεταβάλη γνώμην· αλλ’ ο Αρδαλίων δεν ηθέλησε να πεισθή και επιμένων εις την ομολογίαν του Χριστού ερρίφθη εν μέσω πυράς εκεί αναφθείσης και ούτως ετελειώθη ο μακάριος και έλαβε τον στέφανον του Μαρτυρίου.

Τη ΙΔ΄ (14η) Απριλίου, μνήμη των Αγίων Αποστόλων εκ των Εβδομήκοντα, ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ, ΠΟΥΔΗ και ΤΡΟΦΙΜΟΥ

Αρίσταρχος, Πούδης και Τρόφιμος οι Άγιοι Απόστολοι ήσαν εκ των Εβδομήκοντα Αποστόλων, ηκολούθησαν δε τον μέγαν Απόστολον Παύλον, κηρύττοντες το Ευαγγέλιον του Χριστού και συγκακοπαθούντες μετά του διδασκάλου αυτών Παύλου εις όλους τους διωγμούς αυτού και τους πειρασμούς. Αφ’ ου δε ο μακάριος Παύλος απεκεφαλίσθη, τότε και αυτοί απεκεφαλίσθησαν υπό του Νέρωνος. Ταύτα διηγείται ο μακάριος και πανόλβιος Δωρόθεος, ο Τύρου Επίσκοπος, ούτινος η μνήμη εορτάζεται κατά την ε΄ (5^ην) Ιουνίου, ο οποίος, πορευόμενος εις την Ρώμην, επληροφορήθη ταύτα και τα περιέγραψεν εις την Λατινικήν γλώσσαν, καταλιπών ταύτα εις Υπομνήματα. Δεν έγραψε δε ο μακάριος Δωρόθεος δια τούτους μόνον, αλλά και δι’ όλους τους Αποστόλους και δια πολλούς άλλους Αγίους, ως και δια τους ιερούς Προφήτας, διότι έγινεν ο Άγιος, δια της ευφυϊας και αγχινοίας του, φιλομαθής και πολυμαθής και πολυϊστωρ, ως ουδείς άλλος.

Τη ΙΓ΄ (13ην) Απριλίου, μνήμη των Αγίων Μαρτύρων ΚΥΝΤΙΛΙΑΝΟΥ, ΜΑΞΙΜΟΥ και ΔΑΔΑ, ων η Σύναξις τελείται εν τοις Βιγλεντίου.

Κυντιλιανός, Μάξιμος και Δάδας οι Άγιοι Μάρτυρες ήσαν κατά τους χρόνους των ασεβών βασιλέων Διοκλητιανού (284 – 305) και Μαξιμιανού (286 – 305), έζων δε εις το Δορόστολον της δευτέρας Μοισίας. Εκδοθέντων δε τότε διαταγμάτων υπό των αντιχρίστων εκείνων βασιλέων, δι’ ων εκηρύττετο αμείλικτος κατά των Χριστιανών διωγμός, συνελήφθησαν και ούτοι οι μακάριοι εις τι κτήμα αυτών καλούμενον Οζοβία και παρεδόθησαν εις τους υπάτους Ταρκυϊνον και Γαβίνιον. Κριθέντες δε υπ’ αυτών και ομολογήσαντες τον Χριστόν, ερρίφθησαν εις την φυλακήν.

Τη ΙΓ΄ (13η) Απριλίου μνήμη του εν Αγίοις Πατρός ημών ΜΑΡΤΙΝΟΥ Πάπα Ρώμης.

Μαρτίνος ο εν Αγίοις Πατήρ ημών, ο της Ρώμης μακάριος Επίσκοπος, έζησε κατά τους χρόνους του βασιλέως Κώνσταντος Β΄ του βασιλεύσαντος κατά τα έτη χμα΄ - χξη΄ (641- 668), όστις εφονεύθη εις τας εν Σικελία Συρακούσας, εντός του λουτρού του λεγομένου Δάφνη, δεχθείς τραύμα εις την κεφαλήν δια τινος κάδου, υπό του Ανδρέου Τρωϊλου. Ούτος λοιπόν ο θεσπέσιος Μαρτίνος, δια την Ορθόδοξον Πίστιν ωδηγήθη βιαίως από της Ρώμης εις την Κωνσταντινούπολιν, μετ’ άλλων δυτικών Επισκόπων, κατά προσταγήν του βασιλέως και πολλάς θλίψεις και κακοπαθείας υπέμεινε μετ’ εκείνων καθ’ οδόν ο μακάριος, έως ότου φθάσωσιν εις Κωνσταντινούπολιν. Επειδή δε ο μεν βασιλεύς υπερήσπιζε την δυσσεβή αίρεσιν των Μονοθελητών, ο δε Άγιος Μαρτίνος απεκήρυξε και ανεθεμάτισε τους Σέργιον, Πύρρον και Θεόδωρον τους Μονοθελητάς και εξέδωκεν όρον μετά της εν Ρώμη συναχθείσης Συνόδου, ο οποίος ανέτρεπε την αίρεσιν των Μονοθελητών, δια ταύτα, έστειλεν ο βασιλεύς και έφερον τον Άγιον εις την Κωνσταντινούπολιν, ως είπομεν, δέσας δε αυτόν και τους μετ’ αυτού Επισκόπους, ως κακούργους και ληστάς, με αλύσεις και δεσμά, εφυλάκισεν αυτούς εις το Πραιτώριον και εκεί τους αφήκε φυλακισμένους επί τρία ολόκληρα έτη. Έπειτα απέστειλεν αυτόν και τους συν αυτώ εξορίστους εις την πόλιν της Χερσώνος, την πλησιάζουσαν εις την Κριμαίαν· εκεί δε πολλά δεινά υπομείνας ο αοίδιμος και μαρτυρικώς την ζωήν του διανύσας, προς Κύριον εξεδήμησε. Το δε άγιον αυτού Λείψανον ενεταφιάσθη έξω της πόλεως Χερσώνος εν τω Ναώ της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Τη ΙΒ΄ (12η) Απριλίου, ο Όσιος ΑΚΑΚΙΟΣ ο Νέος, ο εν τη κατά το Άγιον Όρος Σκήτη του Καυσοκαλυβίου ασκήσας, εν ειρήνη τελειούται εν έτει αψλ΄ (1730).

Ακάκιος ο εν Οσίοις Οσιώτατος Πατήρ ημών κατήγετο από χωρίον τι των Αγράφων Γόλιτζα καλούμενον, γεννηθείς από γονείς ευσεβείς, οίτινες κατά το Άγιον Βάπτισμα ωνόμασαν αυτόν Αθανάσιον. Όταν δε ο Όσιος ήτο εισέτι νήπιον, έμεινεν ορφανός από πατέρα ομού με τινα μικρότερον αδελφόν του, ανετρέφοντο δε και οι δύο υπό της μητρός αυτών, η οποία και τους εξεπαίδευε πτωχικά αναλόγως των δυνάμεών της. Ο Αναστάσιος όμως, ως μεγαλύτερος, κατεγίνετο και εις την φροντίδα του οίκου των και ως εκ τούτου δεν είχε την δυνατότητα να υπάγη εις τας πόλεις προς αναζήτησιν διδασκάλων. Όθεν έμεινεν αγράμματος, μεταβαίνων όμως εις την Εκκκλησίαν και ακούων τους Βίους των Αγίων, κατεφλέχθη υπό θείου έρωτος και εγένετο ζηλωτής της πολιτείας εκείνων ακριβέστατος κατά δύναμιν αγωνιζόμενος.